تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3425

مساهمون:

ص٣٤٢٥
فارس مغرف : سوار شتاب‌رو . ج : مغارف . و خيل مغارف : اسبان تيزرو .

مغرفة

(
meqrafat
) ا . ع . كفگير . ج : مغارف .

مغرق

(
moqraq
) و (
moqarraq
) ص . ع . لجام مغرق بالفضة : لگام بسيم آراسته . و كذلك : لجام مغرق .

مغرق

(
moqreq
) ص . ع . غرق كننده و غوطه‌ور كننده .

مغرق

(
moqarraq
) ص . ع . غرق كرده .

مغرم

(
maqram
) م . ع . غرم غرما و مغرما و غرامة . ر . غرم .

مغرم

(
maqram
) ا . ع . غرامت و هر چه اداى آن لازم باشد . و وام و توان . قوله تعالى :
أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ *
اى من اداء ذلك الاجر . و قولهم : اعوذ بك من الماثم و المغرم اى مغرم الذنوب و المعاصى . ج : مغارم .

مغرم

(
maqram
) و (
moqram
) ص . ع . رجل مغرم : مرد گرفتار وام . و منه الدعاء : و اقض عن مغرمنا . و رجل مغرم بالحب : مرد اسير دوستى . و كذلك : مغرم فى الكل .

مغرم

(
moqram
) ص . ع . شيفته و گرفتار و آزمند چيزى . ج : مغرمون .

مغرمون

(
moqramuna
) ع . ج . مغرم : قوله تعالى :
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ
اى معذبون .

مغرندى

(
moqrandi
) ص . ع . عالى و غالب و چيره شونده . و آنكه بزدن و دشنام دادن بر چيزى غالب شود و چيره گردد .

مغرو

(
maqrovv
) ص . ع . هر چيز بسريشم چسبانيده شده .

مغرو

(
maqrovv
) ا . ع . تير و يا نيزه . المثل : ادركنى باحد المغروين اى به سهم او برمح .

مغروة

(
maqrovvat
) ص . ع . قوس مغروة : كمان بسريشم چسبانيده .

مغرود

(
moqrud
) ا . ع . نوعى از سماروغ . ج : مغاريد .

مغروداء

(
maqrud '
) ص . ع . ارض مغروداء : زمين سماروغ‌ناك .

مغرور

(
maqrur
) ص . ع . فريفته و ببيهودگى اميدوار شده .

مغرور

(
maqrur
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - گول خورده و فريفته شده و باميد بيهوده اميدوار شده . و متكبر و خودپسند و خودبين و گستاخ و با نخوت و بر تن و فرود .

مغرورى

(
maqruri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خودپسندى و گستاخى و خود بينى و تكبر و نخوت .

مغروس

(
maqrus
) ص . ع . شجر مغروس : درخت در زمين نشانيده شده .

مغروسة

(
maqrusat
) ا . ع . اختلاط و آميزش . يقال : هو فى مغروسة من الامر : او در آميختگى كارهاست .

مغروض

(
maqruz
) ا . ع . آب باران .

مغروف

(
maqruf
) ص . ع . بريده شده و قطع شده .

مغروق

(
maqruq
) ص . ع . غوطه‌ور شدهء در آب و فرو رفتهء در آب .

مغرى

(
moqr
) ص . ع . برانگيخته شده و بر آغالانيده شده . و آزمند .

مغرى

(
moqri
) ص . ع . آنكه بر مىانگيزاند .

مغرى

(
maqriyy
) و

مغرية

(
maqriyyat
) ص . ع . سريشمى شده و چسبانيده شده با سريشم . يق : قوس مغرية .

مغز

(
maqz
) ا . پ . ماده عصبى كه در جوف كله سر واقع شده و آن را پر كرده . و مادهء نرم جوف استخوانها . و ماده‌اى كه در جوف پاره‌اى هسته‌ها مانند بادام و هسته زردآلو و هلو و گيلاس و جز آن مىباشد . و مادهء احمى و ماكول پاره‌اى ميوه‌ها مانند هندوانه و خربزه و جز آن ضد پوست و نيز آن جز مأكول از بعضى ميوه‌ها كه تخم در آن واقع شده مانند خيار . و مادهء اصلى هر چيزى و جوهر هر چيزى و نيز مغز : كبر و غرور و نخوت . و مغز بادام : بادام پوست كرده . و مغز بردن : بسيار گفتن و دردسر دادن . و مغز پشت : حرام مغز . و مغز تر كردن : حرف زدن و سخن كردن . و مغز جوز : گردكان پوست كرده . و مغز در سر كردن : خاموش شدن و سكوت ورزيدن .

مغز

(
moqezz
) ص . ع . بقرة مغز : ماده گاوى كه آبستنى بر وى دشوار باشد .

مغزاة

(
maqz t
) ا . ع . يك دفعه كشش و جنك با دشمن دين . ج : مغازى .

مغز پرداخته

(
maqz - pard xte
) ص . پ . بىمغز و تهى مغز .

مغز پرده

(
maqz - parde
) ا . پ . پرده‌اى از دماغ كه ام الرقيق نيز گويند .

مغزار

(
meqz r
) ص . ع . ناقة مغزار : ماده شتر پر شير .

مغزدار

(
maqz - d r
) ص . پ . هر چيزى كه داراى مغز باشد . و چيزى كه پر مغز باشد . و مردم مغزدار : مردم پر فكر مآل‌انديش و مردم استوار ضد بيمغز .

مغزر

(
moqzar
) ص . ع . قوم مغزر : گروه صاحب شتران بسيار شير . و نيز