تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3423

مساهمون:

ص٣٤٢٣
و دولتمند .

مغتهب

(
moqtaheb
) ص . ع . آنكه در تاريكى مىرود و سير مىكند .

مغث

(
maqs
) ا . ع . شر و بدى و قتال و جنك .

مغث

(
maqs
) م . ع . مغث الدواء فى الماء مغثا ( از باب نصر ) : ماليد آن دوا را در آب و سود تا بگدازد . و مغث فلانا : سبك زد فلان را . و مغث عرض فلان : دريد ناموس فلان را و رسوا و زشت كرد آن را و برد آبروى فلان را . و مغث فى الماء : در آب فرو برد . و مغث الشئ : آميخت آن چيز را و آميخت بعض آن چيز را ببعضى . و نيز مغث : كار بيهوده كردن و كشش و قتل كردن و بد شدن .

مغث

(
maqes
) ص . ع . رجل مغث : مرد سخت مروسنده و توانا و سخت بر زمين زننده .

مغثر

(
meqsar
) ا . ع . شلم مانندى گنده بوى و شيرين كه از درخت ثمام و رمث و عشرين گيرند و خورند . ج : مغاثر .

مغثرى

(
moqsari
) ص . ع . وجد الماء مغثريا عليه يعنى لب‌ريز يافت آب را .

مغثرية

(
moqsariyat
) ص . ع . ارض مغثرية : زمين گياه سبزناك .

مغثمر

(
moqsamar
) ا . ع . جامه درشت و خشن و پست بافته . و گندم پاك ناكرده و نابيخته .

مغثمر

(
moqsamer
) ا . ع . آنكه تلف مىكند حقوق را و ظلم و ستم مىكند .

مغثور

(
moqsur
) ا . ع . شلم ماننذى گنده بوى شيرين . ج : مغاثير . ر . مغثر .

مغثوم

(
maqsum
) ص . ع . هر چيز آميخته .

مغج

(
maqj
) م . ع . دويدن و رفتن . و الفعل من فتح او نصر .

مغچه

(
moq - ce
) ا . پ . دمبل زير بغل .

مغد

(
maqd
) ا . پ . يك نوع گياهى دوايى كه بتازى لفاح گويند . و نيز بادنجان . و ازگيل . و نوعى از كماة .

مغد

(
maqd
) ا . ع . نرم و نازك . و شتر پر گوشت . و هر چيز ستبر دراز . و دول بزرك . و لفاح و ميوه شبيه بخيار . و صربة يعنى چيزى به مقدار سر گربه كه در آن مايعى است مانند دوشاب و آن را مكيده و مىخورند . و اغضه الله بسغد مغد بمعنى تر و تازه دارد آن را خداى تعالى بباران نرم .

مغد

(
maqd
) م . ع . مغدامه مغدا ( از باب فتح ) : شير دادن آن بچه را مادرش . و مغد الشئ : مكيد آن چيز را . و مغد النبات و غيره : دراز شد آن گياه و جز آن . و مغد الرجل فى ناعم عيش : بناز و كامرانى زيست آن مرد . و مغد امراته : جماع كرد با زن خود . و مغد فلانا العيش : بناز و نعمت پرورد فلان را . و مغد التنضب : چيد آن ميوه نارس كم آب را . و نيز مغد بركندن موهاى ميان پيشانى اسب را تا موى سپيد در جاى آنها برآيد .

مغد

(
maqd
) و (
maqad
) ا . ع . بادنجان .

مغد

(
maqd
) و (
maqad
) م . ع . مغد البدن مغدا و مغدا ( از باب فتح ) : فربه و پر گوشت گرديد .

مغد

(
moqedd
) ص . ع . مرد خشمناك . و شتر غده برآورده طاعون زده .

مغداة

(
maqd t
) ا . ع . مغدى . يق : فلان ما ترك من ابيه لا مراحة و لا مغداة يعنى فلان در همه چيز مشابه پدر خودست .

مغداد

(
meqd d
) ص . ع . رجل مغداد : مرد بسيار خشم و پيوسته در خشم . و كذلك : امراة مغداد .

مغداد

(
maqd d
) و

مغدان

(
maqd n
) ا . ع . لغة فى بغداد .

مغدر

(
maqdar
) و (
maqder
) ا . ع . بيوفا و خاين و بيشتر بطور دشنام گويند : يا مغدر و يا بن مغدر .

مغدرة

(
moqderat
) ص . ع . ليلة مغدرة : شب تاريك .

مغدف

(
meqdaf
) ا . ع . بيل كشتى .

مغدود

(
maqdud
) ص . ع . شتر طاعون زده . و قيل لا يقال مغدود .

مغدودن

(
moqdavdan
) ص . ع . گياهى كه از بسيارى سبزى ميل بسياهى زند . و درخت نرم دو تا شونده . و جوان نرم و نازك و ظريف .

مغدى

(
maqd
) ا . ع . جاى آمد شد كردن در پگاه . و يق : فلان ما ترك من ابيه مغدى و لا مراحا يعنى فلان در همه چيز مشابه به پدر خودست .

مغذمر

(
moqazmer
) ا . ع . مهتر . و مرتكب در كارها كه از يكى بگيرد و به ديگرى دهد و از حق آن براى كسى بگذارد . و آنكه حقوق را باهلش مىرساند و به صاحبش مىبخشد . و آنكه در قوم خود و كسان خود هر چه مىخواهد حكم مىكند و كسى را يارايى رد حكم او نيست .

مغر

(
maqr
) م . ع . مغرفى البلاد مغرا ( از باب فتح ) : رفت در شهرها و بشتاب رفت . و رايته يمغر به بعيره : ديدم او را با شترش كه بشتاب مىرفت . و مغرت