تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3415

مساهمون:

ص٣٤١٥
آب معمودانى ترسايان .

معمور

(
ma'mur
) ص . ع . آبادان . و البيت المعور : خانه‌اى در آسمان محاذى خانهء كعبه شرفها اللّه تعالى .

معمور

(
ma'mur
) ص . پ . مأخوذ از تازى - آباد و آبادان و مسكون و داراى جمعيت از مردمان . و عمارت شده و تعمير شده و بناى نيك آراسته شده و مرمت شده . و پر و ممتلى و آگنده . و جارى و روان . و معمور كردن : آباد كردن و اصلاح كردن و مرمت نمودن و آراسته كردن . و مسكون نمودن . و غير معمور : غير مسكون و بىسكنه و خراب بيابان .

معموره

(
ma'mure
) ص . پ . مأخوذ از تازى - معمور و آبادان . و معموره عمرو ليث : نام شهر شيراز .

معمورى

(
ma'muri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبادانى .

معموريت

(
ma'muriyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آبادانى و پر جمعيتى .

معمول

(
ma'mul
) ص . ع . عمل كرده شده و پرداخته شده و ساخته شده و كرده شده . و آب بشير و شهد آميخته . يق : اتى به شراب معمول .

معمول

(
ma'mul
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كرده شده و ساخته شده و پرداخته شده و مستعمل . و پوشيده شده . و مقرر شده و موافق دستور و رسمى . و دستور و قاعده و رسم . و رواج و عادت . و معمول داشتن : استعمال كردن و عمل نمودن و رعايت كردن .

معمولى

(
ma'muli
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - معتاد و رسمى و مقررى و استمرارى . و معمولى سنوات : مقررى و انعامى كه همه ساله داده مىشود و هر چيزى كه همه ساله بجا آورده مىشود .

معموم

(
ma'mum
) ص . ع . عمامه دار و عمامه بسته .

معمى

(
mo'amm
) ص . ع . نثر و يا فظمى كه معنى آن پوشيده باشد و معما .

معن

(
man
) ا - ص . ع . دراز و كوتاه . و اندك و بسيار . و سهل و آسان . و چرم . و آب . و خوارى . و هر چيزى كه در آن سودى باشد . و رجل معن فى حاجته : مرد سهل و آسان در حاجت . و معن بن زائدة بن عبد الله : از جوان مردان تازيانست كه در سخاوت و جوانمردى بدان مثل مىزنند .

معن

(
ma'n
) م . ع . معن بحقه معنا ( از باب فتح و نصر ) : اقرار كرد به حق او و يا انكار كرد . و معن للنعم : ناسپاسى كرد نعمتها را . و معن الفرس معنا ( از باب فتح ) : دور رفت آن اسب . و معن الماء : روان كرد آب را . و معن النبت : سيراب شد آن گياه و بپايان باليدگى رسيد . و نيز معن : پذيرفتن خوارى .

معن

(
mo'on
) ع . ج . معين .

معن

(
me'ann
) ا . ع . آنكه كار بيفايده كند و در پى باطل رود . و آنكه شرو . فساد پيش آرد مردم را . و آنكه در هر چيزى كه پيش آيد دخالت كند . و خطيب .

معنا

(
ma'n
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مضمون و مراد و مقصود و اراده ر . معنى (
ma'n
) و (
ma'niyy
) .

معنا

(
ma'n
) و

معناة

(
ma'n t
) ا . ع . مراد از كلام و مقصود از هر چيزى . ر . معنى (
ma'n
) و (
ma'niyy
) .

معناق

(
me'n q
) ا . ع . اسب نيكو گردن . ج : معانيق .

معنان

(
mo'n n
) ا . ع . روشهاى آب در وادى .

معناوى

(
man vi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - معنوى و حقيقى .

معنب

(
mo'annab
) ص . ع . قطران غليظ . و مرد دراز بالا . و هر چيز ستبر و غليظ و دراز .

معنب

(
mo'anneb
) ص . ع . انگور آرنده و چينندهء انگور .

معنبر

(
mo'anbar
) ص . ع . خوشبوى شده با عنبر . و متغير .

معنة

(
ma'nat
) ا . ع . هر چيز سهل و آسان . و چيز اندك . و قولهم : ما له سعنة و لا معنة اى شئ . و قيل السعنة الميمونة و المباركة و المعنة المشؤمة .

معنة

(
me'annat
) ا . ع . زنى كه در هر چه پيش آيد دخالت كند .

معنت

(
mo'nat
) ص . ع . استخوان نصب كرده شده پس از شكستن .

معنج

(
me'naj
) ص . ع . پيش‌آينده در كار .

معنجد

(
mo'anjad
) ص . ع . تيز خشم غضبناك .

معندب

(
mo'andeb
) ص . ع . خشمناك .

معندر

(
mo'ander
) ص . ع . مطر معندر : باران سخت .

معنز

(
mo'annaz
) ص . ع . خردسر . و معنز الوجه : كم گوشت روى . و معنز اللحية : آنكه ريش وى بريش تكه ماند .

معنق

(
mo'neq
) ا . ع . زمين درشت و بلند كه گرداگرد آن زمين نرم باشد .

معنقات

(
mo'anneq t
) ا . ع . كوههاى دراز .

معنقة

(
ma'naqat
) ا - ص . ع . آنچه مايل و خميده باشد از پاره‌هاى سنك . و بلد معنقة : شهرى كه از جهة تنگى سال جاى اقامت در آن نباشد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3415 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )