هفتم از تيرهاى قمار . و نام اسبى . و از اعلام است .
معلى
(
mo'all
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بلند و رفيع و معلا .
معلى
(
mo'alli
) ص . ع . بلند كننده و افرازنده . و آنكه از جانب راست گوسپند و ماده شتر را بدوشد .
معم
(
me'amm
) ص . ع . هو معم خير : يعنى راى و عطاى او شامل همه است و براى و عطاى خويش همه را فرا مىگيرد .
معم
(
mo'amm
) و (
mo'emm
) ص . ع . كسى كه اعمام و برادران پدرش بسيار باشند . و آنكه عموهايش كريم باشند .
معما
(
mo'amm
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كلامى كه دلالت كند بر اسمى بطريق رمز و ايما و كردك و چيستان . و سخن مشكل و دشوار و غامض و پوشيده و پرد .
معمار
(
me'm r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بنا و راز و دزار و مباشر بنايى و داناى بعلم بنايى كه باستاد بنا دستور العمل مىدهد و سازنده بنا . و معمار كارخانه قدرت : كنايه از خداوند عالم جل شانه مىباشد .
معمارى
(
me'm ri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بنايى و علم بنايى و شغل معمار .
معمد
(
mo'mad
) ص . ع . دراز قامت .
معمد
(
mo'ammad
) ص . ع .
آنكه از عشق بىخود و شكستهدل باشد . و آنكه در آب معمودية غسل داده شده باشد . و خباء معمد : خيمه بستون راست كرده .
و وشى معمد : نوعى از نگار .
معمد
(
mo'ammed
) ص . ع .
آنكه در آب معمودية غسل مىدهد .
معمر
(
ma'mar
) ا . ع . منزل بسيار آب و گياه . و نام مردى .
معمر
(
mo'mer
) ص . ع . معمور و آباد . و هر چيزى كه به كسى دهند ما دام الحيوة و تا هنگامى كه زنده باشد .
معمر
(
mo'ammar
) ص . ع .
آنكه عمر زياد كرده باشد . و سعادتمند و خجسته .
معمر
(
mo'ammar
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - داراى عمر بسيار .
معمر
(
mo'ammer
) ص . ع .
آباد كننده و جايى را مسكون نماينده . و آبادان .
معمرط
(
mo'amret
) ص . ع .
لص معمرط : دزدى كه هر چه يابد بدزد .
معمس
(
mo'ammas
) و (
mo'ammes
) ص . ع . امر معمس : كار دشوار و بىسروته . و كذلك امر معمس . ج : معمسات (
mo'ammas t
) و (
mo'ammes t
) .
معمسات
(
mo'ammas t
) و (
mo'ammes t
) ع . ج : معمس (
mo'ammas
) و (
mo'ammes
) .
معمع
(
ma'ma '
) ا . ع . زن ساخته روزگار با مال كه از مال خود چيزى به كسى ندهد . و زن تيز خاطر روشن راى كه گويا پرگاله آتش است . و هو ذو معمع :
او صابر و شكيباى در كارهاست و مروسنده است بر آن .
معمعان
(
ma'ma ' n
) ا - ص . ع .
سختى گرما . و يوم معمعان : روز سخت گرم .
معمعانى
(
ma'ma ' niyy
) ص . ع .
سخت گرم .
معمعة
(
ma'ma'at
) ا . ع . آواز نيستان و جز آن كه سوختن گيرد . و آواز دليران در معركه .
معمعة
(
ma'ma'at
) م . ع . معمع القوم : در گرما و سختى آن سير كردند آن گروه . و معمع الرجل : بشتاب كار كرد آن مرد . و معمع فلان : مع بسيار گفت فلان در سخن . و معمع القوم : كارزار كردند آن گروه . و معمع السماء المطر :
رنديد و بركند باران زمين را .
معمعى
(
ma'ma'iyy
) ا . ص . مردى كه هر كه غالب باشد يار او شود . و درهم معمعى : درمى كه بر آن لفظ مع مع نوشته باشند .
معمل
(
ma'mal
) ا . ع . نام پادشاهى از بنى هاشم .
معمل
(
mo'mal
) ص . ع . طريق معمل : راه پاسپرده و مسلوك .
معمم
(
mo'ammam
) ا - ص .
ع . زينت كرده شده با عمامه و عمامه بر سر گذاشته . و مهتر و سيد قوم . و اسبى كه سواى گردن همه سر آن سپيد باشد . و اسبى كه سپيدى پيشانى وى تا منبت موى پيشانى فرود آيد . و اسبى كه گوش و موى پيشانى و گرداگرد آن سپيد باشد .
معمم
(
mo'ammam
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - داراى عمامه و منديل و عمامه بر سر گذاشته . و معمم شدن : عمامه بر سر گذاشتن .
معممة
(
mo'ammamat
) ص . ع .
شاة معممة : گوسپندى كه گوش و موى پيشانى و گرداگرد آن سپيد باشد .
معمود
(
ma'mud
) ص . ع . شكسته دل از عشق .
معمودانى
(
ma'mud ni
) ا .
پ . مأخوذ از تازى - آبى مر ترسايان را كه كودكان خود را در آن فرو برده غسل مىدهند و آن را بمنزله ختنه مىدانند و مىگويند كودكان را پاك مىكند .
معمودية
(
ma'mudiyyat
) ا . ع .