معدودات
(
ma'dud t
) ص .
ع . الايام المعدودات : سه روز تشريق را گويند كه سپس يوم النحر باشد .
معدودى
(
ma'dudi
) م . ف .
پ . ياى مجهول - مأخوذ از تازى - اندكى و كمى و قليلى . و معدودى چند : اندكى و شمارهء محدودى . و عده معدودى : شماره كمى .
معدوس
(
ma'dus
) ص . ع . گرفتار عدسة شده . ر . عدسة .
معدول
(
ma'dul
) ا . ع . جاى بازگشت .
معدول
(
ma'dul
) ص . ع . پيچيده شده و كشيده شده و باز گرديده .
معدول
(
ma'dul
) و
معدوله
(
ma'dule
) ص . پ . مأخوذ از تازى - عدول كرده شده و باز گرديده . واو معدول و يا واو معدوله : واوى كه بدشوارى و سختى تلفظ گردد مانند واو در كلمه خوان .
معدوم
(
ma'dum
) ا . ص . ع .
نيست و نابود و چيزى كه موجود نباشد . و درويش نيازمند . و هو يكسب المعدوم :
او بختمند است و مىرسد به او چيزى كه ديگران از آن محروماند .
معدوم
(
ma'dum
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - نيست و نيسته و نابود و كفين نيستى و هر چيز كه موجود نباشد . و معدوم بودن : نيست بودن و نابود بودن . و معدوم شدن و يا معدوم گشتن : نيست شدن و ناپديد گشتن .
معده
(
ma'de
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آلتى به شكل كيسه كه غذا پس از عبور از حلق و مرى در آن داخل مىگردد و شروع بهضم مىكند و يمينه نيز گويند و در انسان يك معده بيش وجود ندارد ولى در حيوانات علفخوار و نشخوارى چهار معده موجودست .
و معده تنك كردن : بسيار چيزى خوردن و شكم پر كردن .
معده انبار
(
ma'de - anb r
) ص . پ . معد انبار و پرخوار و شكمپرست .
معدى
(
ma'di
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز منسوب بمعده .
معدى
(
mo'd
) ا . ع . تجاوز .
يق : ما لى عنه معدى : يعنى تجاوزى نيست از براى من بسوى غير آن .
معدى
(
mo'di
) ص . ع . مسرى و سرايت كننده .
معدى
(
mo'addi
) ص . ع . تجاوز كننده .
معدى
(
ma'diyy
) ص . ع . ستمديده .
يقال : هو معدى عليه : او ستمديده است .
معدى
(
ma'addiyy
) و
معدية
(
ma'addiyyat
) ص . ع . منسوب بگروه معد . و لبسة معدية : جامه درشت خشن .
معدية
(
ma'diyyat
) و (
mo'addiyyat
) ا . ع . بلغت اهالى مراكش رمث و چوبهاى بهم بسته كه بر آن نشسته از آب عبور كنند .
معديكرب
(
ma'dikareb
) ا .
ع . نام شخصى .
معذار
(
me'z r
) ا . ع . پرده . و حجت و برهان . ج : معاذير .
معذب
(
ma'zeb
) و
معذبة
(
me'zabat
) ا . ع . خرقهاى كه زنان در وقت نوحه بر كمر بندند . ج : معاذب .
معذب
(
mo'azzab
) ص . ع .
عذاب شده و شكنجه شده . و بازداشته شده .
معذب
(
mo'azzab
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - عذاب شده و آزار شده و اذيت كشيده و تنبيه و سياست شده و عقوبت شده و جفا شده و ستم كشيده و آزرده شده .
و معذب بودن : در عذاب و آزار و شكنجه بودن . و معذب شدن : آزرده شدن و ستم كشيدن و جفا ديدن و عقوبت كشيدن .
معذب
(
mo'azzeb
) ص . ع . در شكنجه كشنده . و بازدارنده .
معذج
(
me'zaj
) ا . ع . مرد غيور بد خلق و مرد بسيار نكوهش .
معذر
(
mo'zer
) ص . ع . عذرخواه و آنكه داراى عذر باشد .
معذر
(
mo'azzar
) ص . ع . ختنه شده .
معذر
(
mo'azzar
) ا . ع . مهمانى ختنه كردن . و رخسار و آن جزء از چانه كه لجام از آن مىگذرد . و هر دو كرانه پيكان .
معذر
(
mo'azzer
) ا - ص . ع .
آنكه مىبرد غلاف سره نره را . و آنكه داراى عذر باشد خواه محق بود و خواه غير محق . ج :
معذرون . قوله تعالى :
وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ
: يعنى معتذرون و كسانى كه داراى عذر بودند و يا آنكه در عذر غير محق بودند فالمعنى المقصر به غير عذر و قيل المعذرون من الاعراب يقرا بالتشديد و التخفيف فاما المعذر بالتشديد فقد يكون محقا و قد يكون غير محق .
معذرة
(
ma'zarat
) و (
ma'zerat
) و (
ma'zorat
) ا . ع . پوزش و عذرخواهى .
معذرة
(
ma'zerat
) و (
ma'zorat
) م . ع . عذر عذرا و عذرا و معذرة و معذرة . ر . عذر (
'ozr
) و (
? ozor
) .
معذرت
(
ma'zarat
) و (
ma'zerat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عذرخواهى و پوزش .
معذرتخواه
(
ma'zarat - x h
) ص . پ . واو معدول . آنكه پوزش مىخواهد و عذرخواهى از ديگرى مىكند .
معذرتخواهى
(
ma'zarat - x hi
) ا . پ . واو معدول . عذرخواهى و پوزش .
معذرون
(
mo'azzeruna
) ع .