تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3398

مساهمون:

ص٣٣٩٨
الحاح كرده شده باشد بر وى در سؤال .

معجوف

(
ma'juf
) ص . ع . بعير معجوف : شتر لاغر . و سيف معجوف : شمشير زنگ گرفته بىصيقل مانده .

معجون

(
ma'jun
) ص . ع . خمير و سرشته . ج : معاجين . و تكيه بر زمين كرده شدهء در وقت برخاستن از جهة پيرى .

معجون

(
ma'jun
) ا . پ . مأخوذ از تازى - داروهاى نرم كوفته و با انگبين سرشته كه رچال نيز گويند .

معجون‌كش

(
ma'jun - kac
) ا . پ . آلتى كه بدان معجون را از حقه برآرند .

معد

(
ma'd
) ا . پ . دارويى كه آن را سعلب و يا خصية الثعلب نامند .

معد

(
ma'd
) ا . ص . ع . شئ معد : چيز ستبر و آگنده . و فيه معد : در آن آگندگى و ستبرى است . و نيز معد : تره نازك و نرم . و شير خوش و ميوهء تر و تازه . و شتر تيزرو . و رطب ثعد معد : از اتباع است يعنى تر و تازه . و ما له ثعدو لا معد : يعنى نيست مر او را نه كم و نه بيش . و نيز معد از اعلام است .

معد

(
ma'd
) م . ع . معده معدا ( از باب فتح ) : ربود آن را . و معد الشئ : بشتاب كشيد آن چيز را . و معد فى الارض : رفت در زمين . و معد فلانا : بر معده فلان زد و رسيد معده فلان را . و معد اللحم : بدندان پيشين گرفت گوشت را و كند آن را . و معد الشئ : تباه شد و فاسد گشت آن چيز . و معد بالشئ معدا و معودا : برد آن چيز را . و معد فلان ( مجهولا ) : تباه شد معده فلان و گوارد نكرد طعام را .

معد

(
ma'ed
) و (
me'ad
) ع . ج . معدة (
ma'edat
) و (
me'dat
) .

معد

(
ma'add
) ا . ع . كنار و جانب . و شكم . و گوشت زير شانه . و رگى در حوالى پيش شانه اسب و زير يال آن . و آنجاى از پهلوى اسب كه زين آن را فشار مىدهد . و نام پسر عدنان كه پدر تازيان است .

معد

(
mo'add
) ص . ع . آماده و مهيا كرده شده . و ذخيره شده و مرتب شده . و حساب شده و شمرده شده .

معد

(
mo'edd
) ص . ع . آنكه آماده و مهيا مىكند و مرتب مىسازد . و آنكه مىشمارد .

معدان

(
ma'd n
) ص . ع . رجل معدان : مرد فراخ معده .

معدان

(
ma'd n
) ا . ج . از اعلام است .

معدان

(
ma'add ne
) ا . ع . تثنيه معد . ر . معد .

معد انبار

(
ma'd - anb r
) ص . پ . پرخور و شكم‌پرست .

معدة

(
ma'edat
) و (
me'dat
) ا . ع . آلتى است در انسان كه طعام از حلق در آن داخل مىشود پيش از آنكه در روده‌ها رود و آن در انسان بمنزله كرش است در ستور . ج : معد (
ma'ed
) و (
me'ad
) .

معدكة

(
me'dakat
) ا ع . چوبك ندافى .

معدل

(
ma'del
) ا . ع . جاى بازگشت و گريزگاه .

معدل

(
mo'addal
) ص . ع . راست و درست كرده شده و برابر و آراسته .

معدل

(
mo'addel
) ص . ع . راست و درست و معتدل .

معدلات

(
mo'addal t
) ا . ع . گوشه‌هاى خانه .

معدلة

(
ma'dalat
) و (
ma'delat
) ا . ع . داد و عدل .

معدلة

(
ma'dalat
) و (
ma'delat
) م . ع . عدل عدلا و معدلة و معدلة و عدولة . ر . عدل .

معدلت

(
ma'dalat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - داد و دادرسى و عدالت .

معدم

(
mo'dem
) ص . ع . آنكه نيست و نابود مىكند . و درويش و نيازمند .

معدن

(
ma'dan
) ا . پ . ماخوذ از تازى - كان و اصل هر چيزى و مركز هر چيزى و هر جايى كه در آن چيزى باقى ماند .

معدن

(
ma'den
) ا . ع . جايى كه در آن تابستان و زمستان مقيم و متوطن باشند . و كان جواهر و زر و سيم و جز آن . و اصل و مركز هر چيزى . ج : معادن .

معدن

(
me'dan
) ا . ع . تبر بزرك و كلند .

معدن

(
mo'addan
) ص . ع . غرب معدن : دلوى كه چرم پاره بر بن آن دوخته باشند .

معدن

(
mo'adden
) ا . ع . كان كن كه زر و سيم و جز آن از كان برآرد .

معدنى

(
ma'dani
) ص . پ . مأخوذ از تازى - كانى .

معدنيات

(
ma'daniyy t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه از معدن حاصل شود و فلزات .

معدو

(
ma'dovv
) ص . ع . هو معدو عليه : او ستمديده است .

معدود

(
ma'dud
) ص . ع . شمرده شده .

معدود

(
ma'dud
) ص . پ . مأخوذ از تازى - شمرده شده و حساب شده و به حساب آمده . و اندك و قليل . و غير معدود و يا نامعدود : به حساب نيامده و ناشمرده شده .