تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3396

مساهمون:

ص٣٣٩٦

معتلط

(
mo'talet
) ص . ع . جنگجو و فتنه‌جو .

معتلفة

(
mo'talefat
) ا . ع . ماما و مام ناف .

معتلق

(
mo'taleq
) ص . ع . عاشق .

معتلن

(
mo'talen
) ص . ع . فاش و آشكار و هويدا .

معتلى

(
mo'tal
) ا . ع . شير بيشه .

معتم

(
mo'tamm
) ص . ع . آنكه عمامه مىبندد . و عمامه بر سر گذاشته .

معتم

(
mo'tamm
) ا . ع . از اعلام است .

معتمة

(
mo'tammat
) ص . ع . روضة معتمة : مرغزار دراز گياه .

معتمد

(
mo'tamad
) ص . ع . تكيه كرده شده و اعتماد كرده شده .

معتمد

(
mo'tamed
) ص . ع . تكيه‌كننده . و المعتمد على الله : احمد بن المتوكل پانزدهمين خليفه عباسى كه پس از 23 سال و چند روز مدت خلافت در سال 279 هجرى وفات كرد .

معتمد

(
mo'tamed
) ص . پ . مأخوذ از تازى - اعتمادكننده و آنكه بر وى اعتماد مىكنند . و معتمد اليه يا معتمد عليه : آنكه بر وى در چيزى اعتماد مىكنند و صادق و امين و با ديانت و درست و راست .

معتمر

(
mo'tamar
) ص . ع . زيارت‌كننده و اراده‌كننده چيزى .

معتمر

(
mo'tamer
) ص . ع . از اعلام است .

معتمل

(
mo'tamel
) ص . ع . كسى كه خود را به كار وامىدارد و مشغول مىسازد .

معتمى

(
mo'tami
) ا . ع . شير بيشه .

معتن

(
mo'ten
) ص . ع . سخت تقاضاكننده بر وام‌دار .

معتنابه

(
mo'tan - beh
) ص . پ . مأخوذ از تازى - كارى كه محل اعتنا و اهتمام باشد .

معتنز

(
mo'tanez
) ص . ع . بيك سو شونده و كناره گزيننده و جاى دور رونده .

معتنش

(
mo'tanec
) ص . ع . كسى كه در جنك دست در گردن ديگرى مىاندازد . و ظالم و ستمگر و بقهر و باطل گيرنده .

معتنف

(
mo'tanef
) ص . ع . طريق معتنف : راه نادرست و غير مستقيم .

معتنفة

(
mo'tanefat
) ص . ع . ابل معتنفة : شتران ناموافق و ناسازگار به هوا و زمين .

معتنق

(
mo'tanaq
) ا . ع . آنجائىكه گردن كوهها از زير سراب ظاهر و نمايان مىگردد .

معتنى

(
mo'tani
) ص . ع . مشغول بسعى و كوشش و رنج .

معتور

(
mo'taver
) ص . ع . گيرندهء چيزى را بنوبت . و دست بدست گرداننده .

معتوق

(
ma'tuq
) ص . ع . آزاد شده . ج : معاتيق . و قيل : لا يجوز عبد معتوق .

معتول

(
mo'tavel
) ص . ع . گريه كننده و ناله‌كننده .

معتوه

(
ma'tuh
) ص . ع . دلشده و بىعقل و سبك خرد . و جلد و شتاب . و زيرك .

معتوى

(
mo't vi
) ص . ع . آنكه فرياد مىكند و آواز زشت بلند برميآورد .

معته

(
mo'attah
) ص . ع . دانا و زيرك معتدل خلقت . و ديوانه مضطرب خلقت .

معثرة

(
ma'sarat
) ا . ع . سبب لغزش و خطا .

معثكل

(
mo'askel
) ص . ع . هودج معثكل : هودج زينت شده از پشم و جز آن .

معثلب

(
mo'aslab
) ص . ع . شيخ معثلب : پير پشت دو تا شده از پيرى . و نوى معثلب : گو گرداگرد خرگاه كه كنار آن فرو دريده باشد .

معثلب

(
mo'asleb
) ص . ع . امر معثلب : كار ناپيدا و نااستوار و بىثبات .

معثن

(
mo'assan
) ا . ع . مرد ستبر ريش و انبوه ريش .

معثون

(
ma'sun
) ا . ع . طعام بوى گرفته شده و تباه شدهء از دود .

معج

(
ma'j
) م . ع . معج المكحال فى المكحلة معجأ ( از باب فتح ) : ميل را در سرمه‌دان جنبانيد . و قد مر يمعج : به آسانى و سهوت گذشت . و نيز معج : بشتاب رفتن . و جماع كردن . و بسر زدن بچه پستان مادر را و دهن در گرداگرد آن گشادن تا قادر بشير مكيدن گردد . و كارزار كردن و شمشير زدن . و جنبان شدن .

معج

(
ma'ej
) ع . بمعنى معى : يعنى با من بلغة قضاعة . يق : خرج معج : بيرون آمد با من .

معج

(
mo'ejj
) ص . ع . يوم معج : روز با گرد خاك .

معجاز

(
me'j z
) ا . ع . راه و طريق .

معجب

(
ma'jab
) ا . ع . جاى شگفت و تعجب .

معجب

(
mo'jab
) ص . ع . شگفت شده . و خرم و شاد گشته و شادان .

معجب

(
mo'jeb
) ص . ع . بشگفت آورنده . و معجب برأيه : آنكه براى احدى فضيلت نشناسد . و معجب برأيه و بنفسه : كسى كه راى و نفس خود را از همه فزونتر داند و خود را پسندد و عجب كند .

معجب

(
mo'ajjab
) ص . ع .