تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3387

مساهمون:

ص٣٣٨٧
كننده . و كينه دارنده . ج : معاجزون . قوله تعالى :
وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ *
اى يعاجزون الانبياء و اولياء اللّه و يقابلونهم و يمانعونهم ليصيروهم الى العجز عن امر اللّه تعالى او معاندين مسابقين او ظانين انهم يعجزوننا .

معاجزة

(
mo ' jazat
) م . ع . مبادرت كردن . و رفتن كسى چنان كه نتوان بر وى رسيدن . و با همديگر نبرد كردن در سبقت و پيشى گرفتن و ميل كردن بسوى چيزى . يق : عاجز الى ثقة اى مال .

معاجزون

(
mo'ajezuna
) ع . ج . معاجز .

معاجلة

(
mo ' jalat
) م . ع . عاجله بدينه معاجلة : بىمهلت گرفت وام را ازو . و عاجله بالعقوبة : زود گرفت او را و شتاب كرد در عقوبت وى .

معاجيج

(
ma ' jij
) ص . ع . رياح معاجيج : بادهاى تند گرد و غبارانگيز .

معاجيل

(
ma ' jil
) ا . ع . كوتاه‌ترين راهها كه زود به منزل رسيده شود .

معاجين

(
ma ' jin
) ع . ج . معجون .

معاد

(
ma ' d
) ا . ع . بازگشت . و جهان . و بهشت . و حج و مكه معظمه . و جاى بازگشت و جاى گردانيدن و مرجع و مصير .

معاد

(
ma ' d
) م . ع . عاد عودا و عودة و معادا . ر . عود .

معاد

(
ma ' d
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى عود و جاى بازگشت . و آخرت و آن جهان . و معاد ساختن : درخواست كردن چيزى .

معاداة

(
mo ' d t
) م . ع . عادى معاداة و عداء . ر . عداء .

معادات

(
mo ' d t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عداوت و دشمنى با يكديگر .

معادة

(
mo ' ddat
) م . ع . عاد معادة و عدادا . ر . عداد .

معادل

(
mo ' del
) ص . ع . همسر و همتا .

معادل

(
mo ' del
) ص . پ . مأخوذ از تازى - برابر و مساوى و يكسان . و مانند و مشابه و مقابل و مانند هم . و هم ارز و هم قيمت و هم قدر . و راست و درست . و بىمعادل : بىنظير و بىمثل و بىبرابر .

معادلات

(
mo ' del t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهايى كه برابر و معادل هم باشند .

معادلة

(
mo ' dalat
) م . ع . عادل معادلة و عدالا . ر . عدال .

معادن

(
ma ' den
) ع . ج . معدن .

معاذ

(
ma ' z
) م . ع . عاذعوذا و معاذا و معاذة و عياذا . ر . عوذ .

معاذ

(
ma ' z
) ا . ع . جاى پناه . و قولهم : معاذ الله اى اعوذ باللّه معاذا . و كذلك : معاذ وجه الله .

معاذ

(
mo ' z
) ا . ع . از اعلام است .

معاذ الله

(
ma ' z - ll h
) پ . كلمه انكار مأخوذ از تازى يعنى پناه مىبرم به خدا و اين كلمه را در انكار شديد گويند مانند كلمه بركست و يا برگست و ژگس .

معاذب

(
ma ' zeb
) ع . ج . معذب . و . ج . معذبة .

معاذة

(
ma ' zat
) م . ع . عاذ عوذا و معاذا و معاذة . ر . عوذ .

معاذة

(
ma ' zat
) ا . ع . افسون و تعويذ . و قولهم : معاذة الله اى اعوذ باللّه معاذة و كذا معاذة وجه اللّه .

معاذير

(
ma ' zir
) ع . ج . معذار .

معاذير

(
ma ' zir
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پوزش و پوزشها و بهانه‌ها .

معار

(
me ' r
) و (
mo ' r
) ا . ع . اسبى كه بر مىگرداند سوار خود را از راه .

معار

(
mo ' r
) ص . ع . اسب بچرا و علف گذاشته شده .

معار

(
mo ' r
) ا . ع . اسب بركنده موى دنب . و اسب فربه . و اسب لاغر كردهء پس از فربهى .

معاراة

(
mo ' r t
) م . ع . عارى القوم معاراة و عراء : بر اسب بىزين سوار شدند آن قوم .

معارة

(
ma ' rat
) ا . ع . برگرديدگى . و هنگفتى . و زشت‌خويى .

معارة

(
mo ' rrat
) م . ع . عار معارة و عرارا . ر . عرار .

معارج

(
ma ' rej
) ع . ج . معرج (
ma'raj
) و (
me'raj
) .

معارزة

(
mo ' razat
) م . ع . هم‌ديگر را ستيهيدن . و دورادور و يك جانب بودن . و خلاف كردن . و با هم خشم كردن و گرفته و ترنجيده گرديدن .

معارض

(
mo ' rez
) ا . ع . ماده شترى كه بچه را بوى كند و شير ندهد .

معارض

(
mo ' rez
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - مخالف و خصم و حريف و مدعى و مقابل . و معارض شدن : مقابل شدن و روبرو شدن و متعرض شدن و مانع گشتن .

معارضة

(
mo ' razat
) م . ع . عارضه معارضة و عراضا : دور شد از آن و يك سو گرديد و برگشت . و عارض فلانا : روبروى فلان سير كرد و پيشاپيش آمد فلان را در راه . و عارض الكتاب :