تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3383

مساهمون:

ص٣٣٨٣

مطوى

(
matv
) ا . ع . نورد . و چين و تارو پيچ و شكن . ج : مطاوى .

مطوى

(
matvi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - درهم پيچيده شده .

مطوى

(
matviyy
) ص . ع . پيچدار و پيچ در پيچ و درهم . و پيچيده شده . و نورديده شده و در نوشته شده .

مطويات

(
matviyy t
) ع . ج : مطوية .

مطوية

(
matviyyat
) ص . ع . مؤنث مطوى . ج : مطويات : قوله . تعالى :
وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ
. و بئر مطوية : چاه بنا شده و نورديده شدهء از سنگ .

مطهر

(
mathar
) ا . ع . جاى تطهير و مكان پاك كردن .

مطهر

(
methar
) ا . ع . آلتى براى پاك كردن و تطهير نمودن .

مطهر

(
motahhar
) ص . ع . پاك و پاكيزه .

مطهرة

(
matharat
) ا . ع . سبب طهارت و پاكى . الحديث : السواك مطهرة للفم مرضاة للرب : مسواك كردن سبب پاكى دهان و خشنودى خداوند جهان است .

مطهرة

(
matharat
) و (
metharat
) ا . ع . ظرفى كه بدان طهارت كنند و آب دست‌دان . و غسل‌خانه . ج : مطاهر .

مطهره

(
motahhare
) ص . پ . ماخوذ از تازى - پاك و پاكيزه . و روضهء مطهره : قبر پاك و پاكيزه و مقدس .

مطهم

(
motahham
) ص . ع . كامل و تمام از هر چيزى . و رجل مطهم : مرد نيكو روى صاحب جمال . و مرد تمام اندام . و فرس مطهم : اسب نيك فربه . و اسب لاغر . و وجه مطهم : روى گرد فراهم آمده گوشت و برآمده رخسار .

مطى

(
mat
) ع . ر . مطا .

مطى

(
matiyy
) ع . ج . مطية . و بمعنى واحد نيز استعمال مىشود .

مطيب

(
motayyab
) ص . ع . خوش‌بو شده و معطر شده . و پاكيزه شده . ج : مطيبون .

مطيب

(
motayyab
) ا . ع نام پسر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله .

مطيب

(
motayyeb
) ص . ع . هر آنچه عطر مىدهد . و خوش‌بو و معطر .

مطيبة

(
mataybat
) ص . ع . شراب مطيبة للنفس : شرابى كه سبب خوشى نفس است .

مطيبة

(
motayyabat
) ا . ع . نام مدينهء منوره .

مطيبون

(
motayyabuna
) ع . ج : مطيب . و خلف المطيبين : بنو عبد مناف سموا به لانه لما ارادت بنو عبد مناف اخذ ما فى ايدى بنى عبد الدار من الحجارة و الرفادة و اللواء و السقاية و ابت بنو عبد الدار عقد كل قوم على امرهم حلفا موكدا على ان يتخاذلوا ثم خلطوا اطيابا و غمسوا ايديهم فيها و تعاقدوا ثم مسحوا الكعبة بايديهم توكيدا فسموا المطيبين و تعاقدت بنو عبد الدار و خلفاؤها حلفا آخر مؤكدا فسموا الاحلاف و كان النبى صلى اللّه عليه و آله من المطيبين .

مطية

(
matiyyat
) ا . ع . شتر سوارى و هر ستور سوارى كه در سير كوشش كند و بشتابد خواه ماده باشد و يا نر . ج : مطايا و مطى . و ج ج : امطاء . و نيز مطى بر واحد اطلاق مىگردد .

مطيح

(
motayyah
) ص . ع . تباه و هيچ‌كاره .

مطيخ

(
motayyax
) ص . ع . تباه وردى . و قطران ماليده .

مطير

(
matyar
) ا . ع . گريز و فرار . و كل مطير : يعنى هر طرف .

مطير

(
matir
) ص . ع . مكان مطير : جاى باران رسيده .

مطير

(
motayr
) ا . ع . قطره‌اى از باران . و نام شخصى .

مطير

(
motayyar
) ا - ص . ع . چوب . و چوب تر و تازه . و شكافته و شكسته . و نوعى از چادر كه در آن نقش مرغان باشد . و نيز مطير : مقلوب مطرى . يق : عود مطير : چوب پرورده در بوى خوش كه بدان بخور كننده .

مطيرى

(
mottayr
) ا . ع . دعايى مر كودكان را هنگامى كه باران خواهند .

مطيشة

(
maticat
) ا . ع . بلغت مراكش تير معلقى كه به روى آن نشسته بالا و پايين مىروند .

مطيطاء

(
matit '
) و (
motayt '
) و

مطيطى

(
motayt
) و

مطيطياء

(
motayt '
) ا . ع . تبختر و خرامانى و دست اندازان رفتن .

مطيطة

(
matitat
) ا . ع . آب ستبر ايستادهء در تك حوض .

مطيطة

(
motaytat
) ا . ع . نام موضعى .

مطيع

(
moti '
) ص . ع . فرمان - بردار . و المطيع لله : لقب ابو الفضل بن مقتدر بيست و سيمين خليفه از تبار عباس كه پس از بيست و نه سال و پنج ماه خلافت در سال 363 هجرى سبكتگين وى را از خلافت خلع نمود .

مطيع

(
moti '
) ص . ع . مأخوذ از تازى - فرمان‌بردار . و رام . و فروتن . و مطيع