تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3380

مساهمون:

ص٣٣٨٠

مطلب

(
matlab
) م . ع . طلب . و جستن . و خواهش كردن .

مطلب

(
matlab
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پرسش و سؤال . و درخواست و خواهش . و عرض و عرض‌داشت . و آرزو و مراد و مقصود و استدعا . و سعى و كوشش . و مقصد . و هم‌مطلب : هم‌مقصد . و هم‌آرزو . و حريف و رقيب .

مطلب

(
motleb
) ص . ع . آنكه محتاج پرسش و سؤال مىگرداند . و آنكه مىبخشد هر چيز درخواست شده را . و كلاء مطلب : گياه دور . و ماء مطلب : آب دور از گياه . و آبى كه ميان آن و گياه مسافت دو ميل و يا يك روز و يا دو روز باشد .

مطلب

(
matalab
) پ . كلمهء نهى از طلبيدن .

مطلب

(
motalleb
) ص . ع . بمهلت خواهندهء چيزى .

مطلب

(
mottaleb
) ا . ع . از اعلام است . و عبد المطلب بن هاشم جد آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و نامش عامر . و بئر مطلب : نام چاهى در راه عراق .

مطلب

(
motalleb
) ا . پ . مأخوذ از تازى - از اعلام است .

مطلبى

(
mottalebiyy
) ص . ع . منسوب بعبد المطلب بن هاشم .

مطلة

(
matlat
) و (
matalat
) ا . ع . باقى ماندهء آب در تك حوض .

مطلة

(
motlat
) ا . ع . آب اندك كه از خيك ريزد .

مطلحب

(
motlahebb
) ا . ع . بلند و دراز از هر چيزى .

مطلسم

(
motalsam
) ص . ع . طلسم بر باز و بسته .

مطلع

(
matla '
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل طلوع و جاى برآمدن آفتاب و جز آن . و بيت اول قصيده و يا غزل كه هر دو مصراع آن داراى قافيه باشد . و از مطلع تا مقطع يعنى از آغاز تا انجام .

مطلع

(
matla '
) و (
matle '
) ا . ع . جاى برآمدن آفتاب و جز آن . و جاى برآمدن تير . ج : مطالع .

مطلع

(
matla '
) و (
matle '
) م . ع . طلع طلوعا و مطلعا و مطلعا . ر . طلوع .

مطلع

(
motle '
) ص . ع . آن كه آگاه مىكند و سبب مىشود دريافت كردن را . و نخل مطلع : خرمابنى كه شكوفه كرده باشد .

مطلع

(
mottala '
) ا . ع . برآمد - نگاه . و جاى اطلاع يافتن از مكان بلند و يا پست . و يق اين مطلع هذا الامر اى محل اتيانك اياه و وجهه الذى تاتيه منه . و هول المطلع : آن چيزى است كه مشرف مىشوند بر آن از امر آخرت . الحديث : ما نزل من القرآن آية الا لها ظهر و بطن و لكل حرف حد و لكل حد مطلع يعنى از براى هر حدى محل صعودى است كه صعود كرده مىشود بسوى آن از معرفت علم به آن . و نيز مطلع : قيامت .

مطلع

(
mottale '
) ص . ع . توانا و چيره‌دست . و قاهر .

مطلع

(
mottale '
) ص . پ . ماخوذ از تازى - آگاه و خبردار و دانا و با وقوف . و مطلع شدن : دريافت كردن و آگاه شدن و دريافتن و بتفصيل خبردار شدن و واقف گشتن .

مطلع

(
motalle '
) ص . ع . آن كه پر مىكند پيمانه را .

مطلعة

(
matla'at
) . ع . جاى بلند . و چاى ديدبان .

مطلعة

(
motle'at
) ص . ع . نخلة مطلعة : خرمابن درازتر و بلندتر از ديگر خرما - بنان . و نيز خرمابنى كه شكوفه آورده باشد .

مطلف

(
motlef
) ص . ع . عطا - كننده و بخشاينده . و رايگان و ناچيز گرداننده . و خون باطل شده و رايگان گشته .

مطلق

(
motlaq
) ص . ع . رها - گشته و آزاد شدهء از قيد . و روان كرده شده و آنكه آن را قيد نباشد . و بالتمام و سراسر . و فرس مطلق اليدين : اسبى كه در دستهاى وى تحجيل نباشد .

مطلق

(
motlaq
) ص . پ . مأخوذ از تازى - تام و تمام و كامل و عمومى و عمده . و خود سرورها و آزاد و معاف و بىقيد و بىبند . و غير معين و نامعلوم و غير محدود . و مطلق العنان : افسار گشاده و رها و آزاد . و خير مطلق : اصل خير و اصل نيكويى . و قادر مطلق : خداوند توانا . و وكيل مطلق : وكيلى كه از همه بابت مختار باشد و در همه چيز وكالت داشته باشد .

مطلق

(
motleq
) ص . ع . رانندهء شكم و مسهل .

مطلق

(
motallaq
) ص . ع . مار گزيده‌اى كه سلامتى يابد و بيارامد از درد . و زن طلاق داده شده .

مطلق

(
motalleq
) ص . ع . طلاق دهنده . و آنكه ارادهء سبقت دارد در اسب تاختن . و عطاكننده و بخشنده .

مطلقا

(
motlaq
) و

مطلقا

(
motlaqan
) م ف . پ . مأخوذ از تازى - كاملا و تماما و جميعا و بالكليه و سراسر . و اصلا و هرگز و ابدا .

مطلقه

(
motallaqe
) ص . پ . مأخوذ از تازى - زن طلاق داده شده .

مطلنفى

(
motlanfi
) و

مطلنفئ

(
motlanfe '
) ص . ع . صائد مطلنف فى