تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3378

مساهمون:

ص٣٣٧٨
شهرى كه طريفة آن بسيار باشد .

مطرف

(
motarraf
) ا ص . ع . اسبى كه سر و دنب آن سپيد و يا سياه بود مخالف ساير اعضاى آن . و آغاز و اول هر چيزى . و فعلته فى مطرف الايام : كردم آن كار را در روزهاى تازه گذشته .

مطرف

(
motarref
) ا ص . ع . آنكه بر اطراف لشكر زند و بر كنارها جنگ كند . و از اعلام است .

مطرفة

(
motrefat
) ص . ع . ارض مطرفة : زمينى كه طريفة آن بسيار باشد .

مطرفة

(
motarrafat
) ص . ع . گوسپندى كه طرف ذنب و يا هر دو دست و پاى آن سياه و ساير بدن وى سپيد باشد .

مطرفسة

(
motarfesat
) ص . ع . السماء مطرفسة و مطنفسة : آسمان پوشيده شدهء از ابر است .

مطرق

(
metraq
) ا . ع . چوبى كه بدان پشم يا پنبه زنند . و نام شترى . ج : مطارق .

مطرق

(
motraq
) ا . ع . سپرى كه تو بر تو از چندين قطعه چرم ساخته باشند .

مطرق

(
motreq
) ا ص . ع . مرد فرومايه . و آنكه در خلقت سست چشم باشد . و نام واديى . و نام مردى .

مطرق

(
motarreq
) ا ص . ع . ناقة مطرق : ماده شترى كه دشوار زايد . و كذا : امراة مطرق .

مطرقة

(
metraqat
) ا . ع . خايسك آهنگرى . و چوبى كه بدان پشم و يا پنبه زنند . ج : مطارق .

مطرقة

(
motraqat
) و (
motarraqat
) ص . ع . مجان مطرقة : سپرى كه تو بر تو از چندين قطعه چرم ساخته باشند . و نعل مطرقة : نعلى كه تبر تو دوخته باشند . و كذلك مجان مطرقة و نعل مطرقة .

مطرقه

(
metraqe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كوبيازه و كوبين . و خايسك آهنگرى و مسگرى . و چكش . و پتك .

مطرمذ

(
motarmez
) ص . ع . رجل مطرمذ : مردى كه بگويد و نكند . و مرد ناآزموده‌كار .

مطروح

(
matruh
) ص . ع . افگنده شده . و دور انداخته شده . و جاى دور .

مطرود

(
matrud
) ص . ع . رانده شده . و دور كرده شده . و بنو مطرود : نام بطنى از تازيان .

مطرود

(
matrud
) ص . پ . مأخوذ از تازى - رانده شده و مردود شده .

مطرور

(
matrur
) ص . ع . تيز از كارد و جز آن . و سيف مطرور : شمشير زدوده .

مطرورة

(
matrurart
) ص . ع . مؤنث مطرور .

مطروف

(
matruf
) ص . ع . مطروف العين : آنكه چشم بر يك كس و بر يك چيز ندارد .

مطروفة

(
matrufat
) ص . ع . امراة مطروفة : زنى كه در مردان نگرد جز شوى خود . و عين مطروفة : چشمى كه از رسيدن زخم آب از آن روان باشد . و ارض مطروفة : زمين طريفةناك .

مطروق

(
matruq
) ص . ع . آبى كه شتران در روى كميز انداخته باشند . و رجل مطروق : مردى كه در وى نرمى و سستى و فرو - هشتگى بود . و كلاء مطروق : گياه باران رسيدهء پس از خشكى .

مطروقة

(
matruqat
) ص . ع . نعجة مطروقة : گوسپندى كه در ميان گوشهاى وى داغ باشد .

مطرهف

(
motraheff
) ا . ع . مرد تمام خلقت نيكو اندام .

مطرهم

(
motrahemm
) ص . ع . جوان معتدل . و شتر صعب سركش كه گاهى روى رسن نديده .

مطرى

(
motri
) ص . ع . آنكه بسيار مدح و ستايش مىكند . و آنكه خوش‌بو مىكند و معطر مىسازد .

مطرى

(
motarr
) ص . ع . مطرا . ر . مطرا .

مطرير

(
metrir
) ا . ع . زن گستاخ و بىحيا و هنگامه‌ساز .

مطز

(
matz
) ا . ع . نكاح ( و الفعل من نصر ) .

مطس

(
mats
) م . ع . مطس العذرة مطسا ( از باب ضرب ) : بيك بار انداخت پليدى را . و مطس وجهه : تپانچه زد بر روى او .

مطسس

(
motasses
) ص . ع . روندهء در شهرها .

مطسع

(
metsa '
) ص . ع . هاد مطسع : دليل ماهر زيرك .

مطشوشة

(
matcucat
) ص . ع . ارض مطشوشة : زمين باران نرم و ضعيف رسيده .

مطع

(
mat '
) م . ع . مطع فى الارض مطعا و مطوعا ( از باب فتح ) : رفت در زمين و گم شد . و مطع الشئ : خورد آن چيز را بپيش دهان .

مطعام

(
met ' m
) ص . ع . رجل مطعام : مرد بسيار خوراننده و بسيار طعام دهنده . و مرد بسيار مهمان و بسيار مهمانى .

مطعان

(
met ' n
) ص . ع . رجل مطعان للعدو : مرد بسيار نيزه زنندهء بر دشمن . و نيز مطعان : طعن كننده . ج : مطاعين .