تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3376

مساهمون:

ص٣٣٧٦
مأخوذ از تازى - تب دايم كه در شبانه روز پيوسته باشد و خنك نگردد .

مطبل

(
motabbal
) ص . ع . به شكل طبل و دهل .

مطبوب

(
motbub
) ص . ع . فسوس كرده شده . و سخر زده .

مطبوخ

(
matbux
) ص . ع . پخته شده . و بريان شده .

مطبوخ

(
matbux
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - جوشانيده شده و طبخ شده و دم كرده شده . و دواى جوشانيده شده .

مطبوع

(
matbu '
) ص . ع . طبع شده . و مهر شده . و آلوده و ناپاك . و زشت .

مطبوع

(
matbu '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - خوش‌آيند و خنيده و موافق ميل و موافق طبع و مرغوب طبع و دلنشين و دلچسب و مقبول و خوشگل . و چاپ شده و بطبع رسيده . و غير مطبوع : بدگل و زشت و غير مقبول و بر خلاف ميل .

مطبوعات

(
matbu ' t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوشتجات چاپى .

مطبوعه

(
matbu'e
) ص . پ . مطبوع .

مطبئن

(
motba'enn
) ص . ع . لغة فى مطمئن .

مطثة

(
metasat
) ا . ع . چوبى گرد كه بدان طث كنند .

مطجن

(
motajjan
) ا . ع . بريان كردهء در تابه .

مطح

(
math
) م . ع . مطحه مطحا ( از باب فتح ) : بدست زد آن را . و مطح المراة : گاييد آن زن را .

مطحان

(
meth n
) ص . ع . مار حلقه زدهء گرد گرديده .

مطحان

(
meth n
) ا . ع . آسياب . ج : مطاحن .

مطحانة

(
meth nat
) ا . ع . آسياب . و دورى و بشقاب خرد و كوچك .

مطحة

(
metahhat
) ا . ع . دنبالهء سم گوسپند . و چيزكى برآمده و گرد در پاى گوسپند كه بدان زمين را خراشد .

مطحر

(
methar
) ا . ع . كمان دور - انداز . و تيرى كه دور رود . و شير بيشه

مطحر

(
methar
) ص . ع . حرب مطحر : حرب زبون كه دور كنند و دفع سازند يكديگر را .

مطحر

(
mothar
) ص . ع . نصل مطحر : پيكان دراز .

مطحرة

(
metharat
) ا . ع . جنك زبون كه يكديگر را دور كنند و دفع سازند .

مطحلب

(
motahleb
) و (
motahlab
) ص . ع . آب چغرلاوه‌ناك .

مطحلبة

(
motahlabat
) و (
motahlebat
) ص . ع . عين مطحلبة : چشمهء چغرلاوه‌ناك . و كذلك عين مطحلبة .

مطحن

(
methan
) ا . ع . آسياب .

مطحنة

(
mathanat
) ا . ع . نانوا - خانه . و آسياب .

مطحنة

(
methanat
) ا . ع . آسياب . و دورى و بشقاب خرد و كوچك .

مطحوة

(
mathovvat
) ص . ع . مظلة مطحوة : سايبان بزرك .

مطحول

(
mathul
) ص . ع . بر سپرز زده شده . و اناء مطحول : آوند پر .

مطحوم

(
mathum
) ص . ع . هر چيز پر .

مطحون

(
mathun
) ص . ع . آرد شده و آسياب شده .

مطحى

(
mathi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - نيك گسترده شده از سايه و درخت و جز آن .

مطحى

(
motahhi
) و

مطحية

(
motahhiyat
) ص . ع . گياهى كه مىرويد و مىپوشاند روى زمين را .

مطحية

(
mathiyyat
) ص . ع . مظلة مطحية : سايبان بزرك .

مطخ

(
matx
) ا . ع . آب لاىناك تك چاه و يا حوض كه در آن كرمهاى سياه باشد و خوردن نتوانند .

مطخ

(
matx
) م . ع . مطخ مطخا ( از باب فتح ) : بسيار خورد . و مطخ العسل : ليسيد انگبين را . و مطخ الماء : با دول آب كشيد از چاه . و مطخ بيده : با دست زد آن را . و مطخ عرضه : معيوب كرد آبروى آن را . و زشت و آلوده نمود آن را .

مطخ مطخ

(
metex - metex
) ع . كلمه‌ايست كه در تكذيب قول كسى مىگويند اى قولك باطل .

مطخة

(
metaxxat
) ا . ع . چوبى كه كودكان بدان بازى كنند . و چوبى گرد كه بدان بازى طث كنند .

مطخرر

(
motaxar
) ص . ع . سست و ناتوان .

مطر

(
matr
) و (
matar
) م . ع . مطر مطرا ( از باب نصر ) : باريد . و مطرتهم السماء مطرا و مطرا : بارانيد بر ايشان آسمان ( لازم و متعدى ) . و مطر الرجل فى الارض مطورا و مطرا : بشد آن مرد در زمين و رفت . و مطر الفرس : بشتافت و تيز رفت آن اسب . و مطر القربة : پر كرد مشك را . و مطرنى بخير : نيكويى رسانيد من را . و ما مطر منه خيرا و بخير ( مجهولا ) : از و خيرى نرسيد . و مطرت الطير : شتابى كرد آن مرغ وقت فرود آمدن . و ما ادرى من مطربه : نمىدانم كه برد او را . و كذا : ذهب