كه بر پهلو مىخوابد . و به روى افتاده .
مضطحى
(
moztahi
) ص . ع .
آنكه در هنگام چاشت كارى مىكند . و در چاشتگاه درآينده .
مضطر
(
moztar
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بىاختيار . و ناچار و لاعلاج .
و تنگدست و حاجتمند .
مضطر
(
moztarr
) ص . ع .
ملجاء و ناچار و ضرر رسيده .
مضطرب
(
moztarab
) ا . ع .
محل اضطراب . و اضطراب .
مضطرب
(
moztareb
) ص . ع .
متحرك و مواج . و جنبنده . و هذا حديث مضطرب السند : يعنى اين حديثى است كه سند آن مختل است و جيد نيست . و رجل مضطرب : مرد راست قد . و رمح مضطرب : نيزهء دراز راست . و جاء مضطرب العنان : آمد شكست خورده و تنها .
مضطرب
(
moztareb
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - جنبان . و آشفته و پريشان و شوريده و مشوش . و غمناك و دلتنك و سرگشته و حيران و بىقرار و متزلزل .
مضطربانه
(
moztareb ne
) م .
ف . پ . مأخوذ از تازى - بطور اضطراب و با آشفتگى و پريشانى .
مضطرح
(
moztarah
) ص . ع .
شئ مضطرح : چيز در گوشه و كنار افكنده .
مضطرم
(
moztarem
) ص . ع .
افروخته شده و شعلهدار . و هويدا شدهء سپيدى در موى . و پيرى در رسيده .
مضطغن
(
moztaqen
) ص . ع .
كينهور . و كسى كه در زير بغل چيزى مىگيرد .
مضطلع
(
moztale '
) ص . ع .
هو مضطلع بهذا الامر : او لايق و تواناى به اين كارست .
مضطم
(
moztamm
) ص . ع . بسوى خود كشيده شده . و فراهم آورده . و مشتمل شونده و درگيرندهء چيزى .
مضطمر
(
moztamer
) ص . ع .
باريك شكم . و لؤلؤ مضطمر : مرواريد كوچك كه در ميان گرد باشد .
مضطهد
(
moztahad
) ص . ع . مغلوب و مقهور و مظلوم و مضطر .
مضطهد
(
moztahed
) ص . ع .
مقهور كننده و چيره شونده . و ستم كننده .
مضطهد
(
moztahed
) ا . ع . شير بيشه .
مضطئل
(
mozta'el
) ص . ع .
خرد و باريك و لاغر . و حقير .
مضعف
(
moz'af
) ص . ع . كور و نابينا .
مضعف
(
moz'ef
) ص . ع . آنكه داراى ستور ضعيف و ناتوان باشد . و منه الحديث فى خيبر : من كان مضعفا فليرجع .
و نيز مضعف : آنكه پيشهء او شايع و بسيار باشد . و آنكه بسستى بالا مىرود . و چيز دو چندان كرده شده . و آنكه سست و ضعيف مىكند .
و ضعيف مضعف : سست و ناتوانى كه داراى ستور ناتوان باشد .
مضعف
(
moz'ef
) و (
moz'af
) ص .
ع . رجل مضعف : مردى كه مستوجب ضعف و دو برابر باشد . و كذلك : رجل مضعف .
مضعف
(
moz'ef
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى كه ضعف و سستى آورد .
مضعف
(
moza''af
) ص . ع .
ناتوان . و دوتاه . و مضاعف و متزايد .
مضعف
(
moza''ef
) ص . ع . آنكه ضعيف مىشمارد و سست مىپندارد .
مضعفة
(
moza''afat
) ص . ع .
ارض مضعفة : زمين باران سست رسيده .
و ثياب مضعفة : جامههاى دو چند كرده .
مضعوف
(
maz'uf
) ص . ع . كور و نابينا . و دو چند كرده شده و . سست و ضعيف .
مضغ
(
mazq
) م . ع . مضغت الطعام مضغا ( از باب نصر و فتح ) :
خائيدم طعام را .
مضغ
(
mozaq
) ع . ج . مضغة .
مضغ
(
mozaq
) و (
mozzaq
) ا . ع . مضغ الامور : كارهاى كوچك و خرد و پست . و كذا مضغ الامور .
مضغبة
(
mazqabat
) ص . ع . ارض مضغبة : زمينى كه داراى خيار بالنك بسيار باشد .
مضغة
(
mozqat
) ا . ع . پارهاى از گوشت و جز آن . و هر چيزى كه پر كند دهان را .
و لقمه . ج : مضغ . و طور سيوم از اطوار مادهء تكوينى چه طور اول را نطفة و طور دوم را علقة و طور سيوم را مضغة نامند . و نيز مضغة :
پر خوار و شكم پرست . و زشت و بدخو .
و قلب انسانى را مضغة من جسد البشر مىنامند .
مضغط
(
mazqat
) ا . ع . زمين پست كه در وى آب فراهم آيد . و زمينى كه داراى پستيها باشد و در آنها آب فراهم آيد . ج :
مضاغط .
مضفر
(
mozaffar
) ص . ع . شعر مضفر : موى بافتهء بر سهتاه .
مضفور
(
mazfur
) ص . ع . چين افگنده .
و بافته و تافته .
مضفوف
(
mazfuf
) ص . ع . رجل مضفوف : مردى كه از بسيارى سائلان تهى دست شده باشد . و ماء مضفوف : آبى كه