تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3359

مساهمون:

ص٣٣٥٩
رماس و رماست و كيه نيز گويند . و درخت آن را و كشك و لمشك نامند .

مصطلب

(
mostaleb
) ص . ع . كسى كه از استخوان روغن بيرون مىكند .

مصطلح

(
mostalah
) ص . ع . با هم متحد شده . و با هم فراهم گشته .

مصطلح

(
mostalah
) ص . پ . مأخوذ از تازى - اصطلاح شده و معناى لفظى سواى معنى اصلى آن كه همهء مردم بر آن اتفاق دارند . و معنايى كه در محاورات مردم معمول باشد و معناى متداولى .

مصطلحات

(
mostalah t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - الفاظى كه در محاورات مردم معمول و متداول باشد .

مصطلق

(
mostaleq
) ص . ع . گشنى كه بانك مىكند . و بنو المصطلق : نام گروهى از تازيان خزاعة .

مصطلم

(
mostalem
) ص . ع . از بيخ بركننده .

مصطلى

(
mostali
) ص . ع . كسى كه خود را به آتش گرم مىكند .

مصطنع

(
mostane '
) ص . ع . گيرندهء احسان و انعام . و آنكه عطا مىكند و احسان مىنمايد .

مصطهر

(
mostaher
) ص . ع . گدازنده . و آنكه پيه و مغز استخوان و مانند آن را مىخورد .

مصع

(
mas '
) م . ع . مصع البرق و غيره مصعا ( از باب فتح ) : درخشيد برق و جز آن . و مصعت الدابة بذنبها : جنبانيد آن ستور دم خود را و زد با آن . و مصعت المراة : بچه انداخت آن زن . و مصع الطائر بذرقه : پيخال افگند آن مرغ . و مصع بسلحه على عقبه : بر پاشنهء خود ريد از ترس و بيم و يا از شتاب‌زدگى . و مصع فى مروره : شتاب گذشت . و يا دم جنبان و سخت دويد . و نيك شتافت . و مصع الحوض بماء قليل : با آب اندك تر كرد حوض را و بشاشيد . و مصع فى الارض : رفت در زمين . و مصع فلان : بشمشير و يا بتازيانه زد فلان و نيز اندك زد و سه چهار ضربه بيش نزد . و مصع الفرس : رفت آن اسب . و مصع فواد فلان : رفت دل فلان از ترس و يا از شتاب‌زدگى . و مصع ضرع الناقة : به آب سرد زد پستان ماده شتر را . و مصعت الابل : رفت شير آن شتران . و نيز مصع و مصوع : رفتن شير از پستان ماده شتر و برگشتن آن . و رفتن و سپرى شدن سرما و هر چيزى .

مصع

(
mas '
) و (
mase '
) ص . ع . رجل مصع : مرد به سختى شمشير زن . و يا مرد استوار اندام توانا . و يا پيرزخار . و يا بازىكنندهء با مخراق . و كذلك : رجل مصع .

مصع

(
mosa '
) ا . ع . مصع العصفور : نرهء گنجشك .

مصع

(
mosa '
) و (
mos '
) ع . ج . مصعة (
mosa'at
) و (
mos'at
) .

مصعاد

(
mes ' d
) ا . ع . طنابى كه بدان بر خرمابن برآيند .

مصعب

(
mos'ab
) ا . ع . گشن و گشنى كه هنوز زير بار و يا سوارى نيامده باشد . و شتر سركش . و نام مردى .

مصعب

(
mos'eb
) ص . ع . خداوند شتران سركش .

مصعة

(
mos'at
) و (
mosa'at
) ا . ع . بار درخت عوسح . ج : مصع (
mos '
) و (
mosa '
) . و نام مرغى سبز رنك .

مصعتج

(
mosa'taj
) ا . ع . راست ايستاده . و درست . و تابان .

مصعتل

(
mosa'tal
) ص . ع . رجل مصعتل الراس : مرد دراز سر .

مصعد

(
mas'ad
) ا . ع . محل بر آمدن و محل عروج و صعود و درجه و مرتبه . و نردبان و زينه . ج : مصاعد .

مصعد

(
mas'ad
) ص . ع . برآمده و صعود كرده .

مصعد

(
mos'ed
) ص . ع . روندهء در زمين خلاف مخدر كه راجع است .

مصعد

(
mosa''ad
) ص . ع . شراب مصعد : شراب گرم شده به آتش .

مصعد

(
mosa''ad
) ص . پ . ماخوذ از تازى - تصعيد شده . و سوخته و افروخته شده . و پاك شده و خالص گشته .

مصعر

(
mos'ar
) ص . ع . قرب مصعر : سير شب سخت .

مصعفق

(
mos'afeq
) ص . ع . مرد لاغر جسم .

مصعلك

(
mosa'lak
) ص . ع . رجل مصعلك الراس : مرد گرد سر .

مصعن

(
mos''an
) و

مصعنة

(
mosa''anat
) ص . ع . باريك و لطيف .

مصعنب

(
mosa'nab
) ص . ع . خرد سر . و منقبض و ترنجيده .

مصعنة

(
mosa''annat
) ص . ع . اذن مصعنة : گوش تيز و ستيخ .

مصعنح

(
mosa'naj
) ا . ع . راست و گرد . و تير صيقل داده .

مصعنفر

(
mos'anfer
) ص . ع . رجل مصعنفر : مرد رساى در كارها . و حمار مصعنفر : خر رميده از ترس و بيم .

مصعوف

(
mas'uf
) ص . ع . لرزه گرفته از بيم و يا از سرما .

مصغبة

(
masqabat
) ا . ع . گرسنگى . و حاجت .