تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3356

مساهمون:

ص٣٣٥٦
مكيد بچه از بستان مادر خود . و مصد فلان جاريته : گائيد فلان كنيزك خود را . و مصدر الشئ : مكيد آن چيز را . و مصد السحاب : غريد آن ابر . و مصد فلانا : خوار و ذليل كرد فلان را . و مصد البرد : سخت شد سرما . و كذلك الحر .

مصد

(
masd
) و (
masad
) ا . ع . پشتهء بلند . ج : مصدان . و سختى سرما . و سختى گرما .

مصد

(
masad
) م . ع . مصد البرد مصدا ( از باب نصر ) : سخت گرديد سرما و كذلك الحر .

مصداق

(
mesd q
) ا . ع . آلت صدق چيزى . يق : هذا مصداق هذا .

مصداق

(
mesd q
) ا . پ . مأخوذ از تازى - موافق چيزى . و گواه و گواهى و دليل راستى سخن . و چيزى كه مردم آن را راست دانند و فريورگه .

مصدان

(
mosd n
) ع . ج . مصد (
masd
) و (
masad
) . و ج : مصاد .

مصدة

(
masdat
) ا . ع . باران . يق : ما اصابتنا مصدة . و سرما . يق : ما وجدنا لهذا العام مصدة .

مصدح

(
mesdah
) ص . ع . بسيار بانگ‌كننده از مردم و جز آن .

مصدر

(
masdar
) ا . ع . محل بازگشت از آب و از حج . ج : مصادر . و منه : مصادر الافعال . و نيز رجوع و بازگشت و انصراف .

مصدر

(
masdar
) م . ع . باز گشتن ( و الفعل من ضرب و نصر ) .

مصدر

(
masdar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - منشأ و اصل و بنياد و سرچشمه و منبع . و جاى بازگشت و محل برآمدن و محل صدور .

مصدر

(
mosder
) ا . ع . نام ماه جمادى اول .

مصدر

(
mosaddar
) ا . ع . مرد سخت قوى سينه . و كسى كه خوى و عرق تا بسينهء وى رسيده باشد . و سپيدى سر سينهء گوسپند . و سپيدى سر سينهء اسب . و ميش سياه سينهء سپيد بدن . و اسب سابق و درگذرنده . و تير ستبر سينه . و اولين تير قمار كه بىعلامت و نشان باشد . و شير بيشه . و گرگ .

مصدر

(
mosaddar
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مقدم داشته شده و در صدر واقع گشته و در اول و ابتدا آورده شده . و مصدر شدن : در صدر واقع شدن و در اول و ابتدا آورده شدن .

مصدرى

(
masdari
) ص . پ . متعلق و منسوب بمصدر .

مصدع

(
masda '
) ا . ع . راه نرم در زمين درشت . ج : مصادع .

مصدع

(
mesda '
) ا . ع . پيكان پهن دراز . ج : مصادع . و نام مردى .

مصدع

(
mesda '
) ص . ع . خطيب مصدع : خطيب بليغ . و رجل مصدع : مرد رساى در كارها .

مصدع

(
mosadda '
) ص . ع . گرفتار دردسر .

مصدع

(
mosadda '
) ا . ع . نام شمشيرى .

مصدع

(
mosdde '
) ص . ع . كسى كه جدا جدا مىكند . و آنكه دردسر مىرساند .

مصدع

(
mosadde '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى كه درد سر آورد و آزار رساند و اذيت كند . و مصدع شدن : درد سر آوردن و اذيت كردن . و زحمت رسانيدن . و مصدع اوقات شدن : زحمت رسانيدن و آزار دادن .

مصدغ

(
mosaddaq
) ص . ع . بعير مصدغ : شترى كه ما بين چشم و گوش وى را داغ كرده باشند .

مصدغة

(
mesdaqat
) ا . ع . ناز بالش .

مصدق

(
masdaq
) و (
mesdaq
) ا . ع . شجاع ذو مصدق : دلير بىباك و بىپروا . و جواد ذو مصدق : اسب راست تك و راست‌روش . و كذلك : شجاع ذو مصدق و جواد ذو مصدق .

مصدق

(
mosaddeq
) ص . ع . صدقات گيرنده .

مصدق

(
mosaddeq
) ص . پ . مأخوذ از تازى - تصديق‌كننده و آنكه تصديق كند ديگرى را و گواهى دهد صداقت و راستى ديگرى را .

مصدق

(
mosaddaq
) ص . ع صدقه كننده . ر . متصدق .

مصدقات

(
mosaddeq t
) و

مصدقين

(
mosaddeqina
) ع . قال فى المعيار فى التنزيل ان المصدقين و المصدقات من اصدقوا و الاصل تصدقوا على تفعل فقلبت التاء صادا و ادغمت فى مثلها و اجتلبت الهمزة ليصح الابتداء .

مصدقين

(
mosaddeqin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كسانى كه گواهى دهند راستى و صداقت كسى را .

مصدور

(
masdur
) ص . ع . دردمند سينه .

مصدوع

(
masdu '
) ص . ع . دردمند سر .

مصدوغ

(
masduq
) ص . ع . بعير مصدوغ : شترى كه در صدغ وى داغ باشد .

مصدوق

(
masduq
) ص . ع .