تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3354

مساهمون:

ص٣٣٥٤

مصام

(
mas m
) و

مصامة

(
mas mat
) ا . ع . ايستاد نگاه اسب .

مصامد

(
mas med
) و

مصاميد

(
mas mid
) ع . ج . مصماد .

مصامص

(
mos mes
) ا - ص . ع . خالص از هر چيزى . و فرس مصامص : اسب استوار بند اندام . و انه لمصمص : او گرامى نژاد و پاكيزه گوهر است .

مصان

(
mass n
) ص . ع . رجل مصان : مردى كه از ناكسى شير گوسپند مكد .

مصان

(
mass n
) و

مصانة

(
mass nat
) ع . كلمهء دشنام است كه به مرد گويند : يا مصان و بزن گويند : يا مصانه : يعنى اى مكندهء تلاق مادر .

مصانع

(
mas ne '
) ع . ج . مضع . و ج . مصنعة (
masna'at
) و (
masnoat
) .

مصانع

(
mas ne '
) ا . ع . قريه‌ها . و كوشكها و قلعه‌ها . قوله تعالى :
وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ
.

مصانع

(
mos ne '
) ص . ع . كسى كه آسان فرا مىگيرد كارى و چيزى را .

مصانعة

(
mos na'at
) م . ع . آسان فراگرفتن كار . و نرمى كردن و مدارا نمودن . و رشوت دادن . المثل : من صانع بالمال لم يحتشم من طلب الحاجة . و نيز مصانعة : تمام نياوردن اسب رفتارى را كه دارد گويا مداهنه مىكند با شخص در بذل رفتار خود .

مصاوب

(
mas veb
) ع . ج . مصوبة .

مصاولة

(
mos valat
) م . ع . صاوله مصاولة و صيالا و صيالة : حمله كرد بر او و بر جست .

مصاهاة

(
mos h t
) م . ع . صاهى الفرس مصاهاة و صهاء : برجست بر پشت اسب و سوار شد .

مصاهرة

(
mos harat
) م . ع . صاهرهم و صاهر فيهم و صاهر اليهم مصاهرة و صهارا : داماد ايشان گرديد .

مصاهرت

(
mos harat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دامادى و قرابت و خويشى .

مصائب

(
mas 'eb
) ع . ج . مصيبة .

مصائب

(
mas 'eb
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مصيبتها و مشقتها و اندوه‌ها .

مصاية

(
mos yat
) ا . ع . شيشهء خرد . و چينه‌دان بزرك مرغ .

مصايحة

(
mos yahat
) م . ع . صايحوا مصايحة و صياحا : همديگر را آواز كردند .

مصائد

(
mas 'ed
) ع . ج . مصيد . (
mesyad
) و مصيدة (
mesyadat
) و مصيدة (
masidat
) .

مصائر

(
mas 'er
) ع . ج . مصور .

مصائص

(
mas 'es
) ع . ج . مصوص .

مصائف

(
mas 'ef
) ع . ج . مصيف .

مصايفة

(
mos yafat
) م . ع . بازار كردن در تابستان . و خريد و فروخت و معامله نمودن با كسى در تابستان .

مصب

(
masabb
) ا . ع . موضع ريختن آب . ج . مصاب .

مصباح

(
mesb h
) ا . ع . چراغ . و كاسهء بزرك كه صبوحى كنند با آن . ج . مصابيح . و ماده شترى كه تا آفتاب بلند نشود از خوابگاه براى چريدن برنخيزد . و سنان پهن .

مصبح

(
masbah
) ا . ع . جاى صبح كردن . و هنگام صبح كردن

مصبح

(
mesbah
) ا . ع . كاسهء بزرك كه بدان صبوحى كنند . ج : مصابح .

مصبح

(
mosbah
) ا . ع . بامداد . و جاى بامدادى . و هنگام بامدادى .

مصبح

(
mosbah
) م . ع . اصبحنا مصبحا : صبح كرديم و بامداد كرديم . كما يق امسينا ممسى يعنى شام كرديم . قال الحمد لله ممسانا و مصبحنا بالخير قيل و هما مصدران و موضعان كالمدخل و المخرج .

مصبع

(
masba '
) و

مصبعة

(
masba'at
) ا . ع . تكبر و خودبينى .

مصبغ

(
mosbeq
) ا . ع . خرمابنى كه غورهء آن به پختن درآمده باشد .

مصبغ

(
mosabbaq
) و

مصبغة

(
mosabbaqat
) ص . ع . ثوب مصبغ و ثياب مصبغة : جامه و جامه‌هاى رنگين .

مصبغة

(
masbaqat
) ا . ع . جاى رنگرزى و رنگرزخانه .

مصبو

(
masbovv
) ص . ع . وزيده شدهء از باد صبا .

مصبوب

(
masbub
) ص . ع . ريخته شده . و محو شده و نابود گشته .

مصبور

(
masbur
) ص . ع . آنكه او را جهت كشتن بازداشته باشند .

مصبورة

(
masburat
) ا - ص . ع . سوگند و يمين . و نفس بازداشته شده . و زن بازداشته شدهء براى كشتن .

مصبوع

(
masbu '
) ص . ع . متكبر و مغرور و خودبين .

مصبوغ

(
masbuq
) ص . ع . رنك كرده شده .

مصبى

(
mosbi
) و

مصبية

(
mos -
) (
biyat
) ص . ع . زن بچه‌دار . و زنى كه