تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3277

مساهمون:

ص٣٢٧٧
از تازى - كشتكار و زراعت‌كننده و كشاورز .

مزارعة

(
moz ra'at
) م . ع . با يكديگر كشاورزى كردن . و زمين را بر بعضى حاصل آن به كسى دادن كه تخم بر ذمهء مالك باشد زراع مثله .

مزاريع

(
m z ri '
) ع . ج . مزروع .

مزاريق

(
m z riq
) ع . ج . مزراق .

مزازة

(
m z zat
) ا . ع . خوراكى كه يك جزء آن شيرين باشد و يك جزء ترش . و بسيارى و فراوانى .

مزازة

(
maz zat
) م . ع . مز مززا و مزازة ( از باب سمع ) : افزون گرديد .

مزاع

(
mazza '
) ا . ع . خارپشت .

مزاعة

(
moz 'at
) ا . ع . ريزه و افتادهء از چيزى مانند ريزه‌هاى پنبهء حلاجى شده .

مزاعلة

(
moz 'alat
) م . ع . زاعله مزاعلة و زعالا : از جاى بركند آن را .

مزاعم

(
maz 'em
) ا . ع . خصومت و منازعت . ق هذا امر فيه مزاعم . و نيز هر امر مشكوك كه طرف وثوق و اعتماد نباشد . يق : فى قول فلان مزاعم .

مزاعمة

(
moz 'amat
) م . ع . زاعمه مزاعمة : انبوهى كرد آن را و مزاحمت نمود .

مزاق

(
mez q
) ص . ع . ناقة مزاق : شتر مادهء نيك تيزرو .

مزاكنة

(
moz kanat
) م . ع . زاكنه مزاكنة : نزديك و برابر و هم‌زانو نشست او را . و هذا الجيش يزاكن الفا : اين سپاه نزديك بهزار مىباشد . و نيز : فلان تزاكن بنى فلان : آن طايفه نزديك و هم‌زانو مىنشستند اين طايفه را . و نيز مزاكنة : به گمان گفتن چيزى .

مزالف

(
maz lef
) ع . ج . مزلفة و ج . مزلف .

مزاملة

(
moz malat
) م . ع . دو لنگهء بار شتر را برابر كردن .

مزامنة

(
moz m nat
) ا . ع . بروزگار معامله كردن . يق : عاملته مزامنة كما يق : عاملته مشاهرة و مياومة .

مزامير

(
maz mir
) ع . ج مزمار . و مزمور .

مزان

(
mozz n
) ص . ع . آراسته . ج : مزاين و مزايين .

مزاناة

(
moz n t
) م . ع . با زن حرام جمع آمدن . زنا . مثله . و نيز بر حرامى جماع دادن زن . يق : هذه تزانى مزاناة و زناء .

مزانحة

(
moz nahat
) م . ع . همديگر را ستودن .

مزانطة

(
moz natat
) م . ع . زانط القوم مزانطة و زناطا : انبوهى كردند آن قوم .

مزاوجة

(
moz vajat
) م . ع . همديگر را جفت و قرين شدن .

مزاوجت

(
moz vajat
) ا . پ . مأخوذ از تازى . زناشوئى كردن .

مزاود

(
moz ved
) ا . ع . ج . مزود و مزواد و مزادة . و رقاب المزاود : لقبى است كه تازيان به غير خودشان مىداده‌اند .

مزاولة

(
moz valat
) م . ع . استعمال ورزيدن در كارى و مروسيدن و رنج كشيدن در آن و ارادهء كارى كردن . زوال مثله . يق : زاوله مزاولة و زوالا : اى عالجه و حاوله و طالبه .

مزاولت

(
moz v lat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كوشش در چيزى و رسيدگى بكارى .

مزاهر

(
maz her
) ع . ج . مزهر .

مزاهمة

(
moz hamat
) م . ع . زاهمه مزاهمة : دشمنى كرد او را . و زاهم فلانا : محاكمه كرد فلان را . و زاهم زيدا : جدائى كرد از زيد و نزديك شد به زيد . و زاهم الرجل فى السير و البيع و الشراء : نزديك شد آن مرد در رفتار و خريد و فروش . و زاهم الخمسين : نزديك به پنجاه رسيد .

مزايا

(
maz y
) ع . ص . مزية .

مزايا

(
maz y
) ا . پ . مأخوذ از تازى - افزونيها و عطيه‌ها و انعامها و بخششها .

مزائد

(
maz 'ed
) ع . ج . مزادة .

مزايدت

(
moz yadat
) و

مزايده

(
moz yade
) ا . پ . مأخوذ از تازى - افزودگى از طرفين .

مزايلة

(
moz yalat
) م . ع زايلة مزايلة و زيالا : مفارقت كرد از آن .

مزاين

(
maz yen
) و

مزايين

(
maz yin
) ع . ج . مزان .

مزب

(
mozebb
) و

مزبب

(
mozabbeb
) ا . ع مرد بسيار مال و توانگر .

مزبد

(
mozbed
) ص . ع . بحر مزبد : درياى مواج كف‌انداز .

مزبر

(
mezbar
) ا . ع . قلم و خامه .

مزبرانى

(
mazbar niyy
) ص . ع . رجل مزبرانى : مرد كلان دوش . و كذلك : اسد مزبرانى .

مزبرة

(
mazbarat
) ص . ع . ارض مزبرة : زمين زنبورناك .

مزبرة

(
mozebrat
) ا . ع . بلغت اهالى مراكش : كارد برنده .

مزبرج

(
mozabraj
) ص . ع . آراسته . يق : زبرج مزبرج اى مزين .

مزبق

(
mazabbaq
) ص . ع . درهم مزبق : اى مزأق . ر . مزابق .