تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3274

مساهمون:

ص٣٢٧٤
ج : مريح .

مريخ

(
marix
) ا . ع . سرون درون سرون . و استخوانك نرم درون سرون . ج : امرخة .

مريخ

(
merrix
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چهارم كوكب سيار در عالم شمسى كه بهرام نيز گويند و به اعتقاد بطليموس كوكب سيارى كه در آسمان پنجم واقع شده . و نيز مريخ : انگشت و زغال افروخته . و باصطلاح كيميا آهن و فولاد . و مريخ آفتاب : عالم آتش شعله‌ناك . و مريخ ذنب فعل و يا مريخ ذنب فعل زحل سيما : زنجيرى كه بر پاى ستوران گذارند . و مريخ زحل‌خوار : آتش انگشت و زغال يعنى زغالى كه اخگر شده باشد نه چوب و هيزم . و مريخ و كيوان ديدن : انگشت و زغال نيم‌سوخته در منقل ديدن .

مريخ

(
merrix
) ا . ع . ستارهء فلك پنجم از ستارهاى خنس . و مردا سنك . و گول و احمق . و تير دراز چهار پره .

مريخ

(
morayyax
) ا . ع . مردا سنك . و استخوانك نرم درون سرون .

مريخ سلب

(
merrix - salab
) ا . پ . لباس سرخ و سرخ‌پوش .

مريخى

(
merrixi
) ص . پ . منسوب بمريخ . و موجود شده در تحت اثر مريخ .

مريد

(
marid
) ص . ع . سركش و گردن‌كش و خودسر و متمرد و نافرمان . ج : مرداء .

مريد

(
marid
) ا . ع . خرماى در شير نهاده و يا در آب و شير نهاده .

مريد

(
morid
) ص . ع . اراده كننده و خواهنده و اختياركننده . ج : مريدون .

مريد

(
morid
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آرزومند و مشتاق و خواهان . و شاگرد و تلميذ . و پس‌ايست و آنكه پيروى نمايد و فرمانبردارى كند ديگرى را . و آنكه اطاعت كند شيخ و مرشد خود را . و مرد طالب علم . و نيز شيطان .

مريد

(
merrid
) ص . ع . سخت سركش .

مريداء

(
morayd '
) ا . ع . پردهء نازكى در ميانهء ناف و عانه . و نام قريه‌اى در بحرين .

مريدانه

(
morid ne
) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - منسوب و متعلق بمريد و بطور ارادت .

مريدن

(
maridan
) ف ل - م . پ . يخ بستن و منجمد كردن و فسردن .

مريدون

(
moriduna
) ص . ع . ج : مريد .

مريدى

(
moridi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شاگردى و اطاعت و فرمانبردارى .

مرير

(
marir
) ص . ع . تلخ . ج : مرار . و رجل مرير : مرد توانا و با زهره .

مرير

(
marir
) ا . ع . عزيمت و آهنك و عزم . و ريسمان سخت تافته . و ريسمان باريك . و زمين خالى و فارغ از هر چيزى . ج : مرائر .

مرير

(
morayyar
) و (
morayyer
) ص . ع . آنكه از فربهى در اذيت باشد .

مريراء

(
morayr '
) ا . ع . دانهء تلخ و سياه رنك كه در كندم پيدا مىشود و آن را تلخه گويند . و دختر نازك و لطيف اندام لرزان از فربهى .

مريرة

(
marirat
) ا . ع . تاه ريسمان . و چيرگى . و ارجمندى نفس . و ريسمان سخت تافته . و ريسمان دراز باريك . و آهنك و عزيمت . ج : مرائر .

مريرة

(
merrirart
) ا . ع . عزيمت و آهنك .

مريز بانك

(
moriz - b nk
) و (
moriza - b nak
) ا . پ . نام گياهى كه خوب كلان نيز گويند و تخم آن را بارتنگ نامند .

مريس

(
maris
) ا . ع . خرماى آغشته و تر . و اشكنه و تريد و شير و هر چيز لغزان و تابان .

مرئس

(
mora''es
) ا . ع . شير درنده .

مريش

(
maric
) ص . ع . سهم مريش : تير پر نهاده . و قولهم : ما له اقذ و لا مريش يعنى او را چيزى نيست .

مريش

(
morayyac
) ص . ع . سهم مريش : تير پر نهاده .

مريش

(
morayyac
) ا . ع . شتر بسيار پشم در روى و گوش و كم گوشت . و چادر منقش . و مرد سست پشت . و هودهء اصلاح يافتهء از دوال و مانند آن .

مريشة

(
morayyacat
) ص . ع . ناقة مريشة اللحم : شتر مادهء كم گوشت .

مريشم

(
maricam
) ياى مجهول . ا . پ . خسته‌بند يعنى چيزى كه بر جراحت بندند و رفاده .

مريض

(
mariz
) ص . ع . مرد بيمار . ج : مراض و مرضى و مراضى .

مريض

(
mariz
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - بيمار و دردمند و ناخوش و ناتندرست و ناتوان . و خسته و عليل . و قول مريض : سخن سست و ضعيف . و دانش ناقص .

مريضة

(
marizat
) ص . ع . مؤنث مريض يعنى زن بيمار . ج : مراض و مراضى . و ارض مريضة : زمين نابرومند . و ريح مريضة : باد سست حال . و شمس مريضة : آفتابى كه از ابر و جز آن نيك گشاده و صاف نباشد . و عين مريضة :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3274 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )