تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3270

مساهمون:

ص٣٢٧٠
از آذربايجان ما بين تبريز و رود ارس .

مرنعة

(
marna'at
) ا . ع . آوازهاى بازارى . و وسعت و فراخى و خصب و مرغزار و قطعه‌اى از صيد و از شراب و طعام . و فراهم آمد نگاه خصومت و مانند آن و دربارهء زن احمق وقتىكه صاحب ثروت شود مىگويند : وقعت فى مرنعة فعثى بصيغة الامر من عاث يعيث اذا افسد .

مرنق

(
morannaq
) ص . ع . طائر مرنق : مرغ بال شكسته .

مرنق

(
moranneq
) و

مرنقة

(
moranneqat
) ص . ع . تاريك چشم از گرسنگى . يق : لقيت فلانا مرنقة عيناه .

مرنگ

(
marang
) ا . پ . نام قلعه‌اى در هندوستان كه مرنج نيز گويند .

مرنگو

(
marangu
) ا . پ . خارپشت بزرگ تيرانداز .

مرو

(
marv
) ا . پ . يك نوع گياهى خوشبوى . و سنك آتش‌زنه . و نام شهرى در خراسان .

مرو

(
marv
) ا . ع . ج . مروة .

مرو

(
marv
) ا . ع . نوعى از رياحين . و نام شهرى در خراسان و نسبت بسوى . مروى (
marviyy
) و (
maraviyy
) و مروزى باشد .

مرو

(
maro
) پ . كلمهء نهى از رفتن يعنى بمان و حركت مكن .

مروء

(
moru '
) ع . ج . مرئ .

مروا

(
marv
) ا . پ . فال نيك . و دعاى خير . و مرواى نيك : فال نيك . و نام لحن بيست و دويم از سى لحن باربد .

مروأة

(
morov'at
) م . ع . مروء مروأة و مروة و مرؤة ( از باب گرء ) : صاحب مروت و مردى شد .

مرواريد

(
morv rid
) ا . پ . يك نوع مادهء صلب و سخت و سپيد تابان كه در درون بعضى صدفها متشكل مىگردد . و يكى از گوهرها مىباشد و مرواريد بستن : خدمت و منصب نو يافتن و ترقى در احوال بهم رسيدن . و خجل و شرمنده شدن و خجالت كشيدن . و مرواريد ناسفته : مرواريدى كه سوراخ نشده باشد . و دوشيزه و باكره و سخن بكر كه تاكنون كسى نگفته باشد . و آب مرواريد : بيمارى كه از پيرى در چشم پديد مىآيد و چشم نابينا مىگردد .

مرواريدى

(
morv ridi
) ص . پ . منسوب بمرواريد و هر چيزى كه به شكل و هيئت مرواريد باشد .

مروان

(
marv n
) ا . ع . نام كوهى و از اعلام تازيان است . و مروان ابن الحكم بن العاص : چهارمين خليفهء اموى كه در سال 64 هجرى مردم شام با وى بيعت كردند و در 65 زن او كه مادر خالد بن يزيد بود وى را خفه كرد و مدت نه ماه و چند روز بيش خلافت ننمود . و مروان بن محمد بن مروان بن الحكم بن العاص : چهاردهمين خليفهء اموى در سال 132 هجرى در حوالى رود نيل بدست سپاه سفاح كشته شد . و خلافت بنى اميه سپرى گرديد در حالتى كه پنج سال و چند ماه خلافت كرده بود .

مروب

(
mervab
) ا . ع . خنور و يا مشكى كه در آن شير مىخوابانند . ج : مراوب .

مروب

(
moravvab
) ص . ع . سقاء مروب : مشك شير خوابانيده . المثل : اهون مظلوم سقاء مروب .

مروة

(
marvat
) ا . ع . سنك سپيد درخشان كه از آن آتش گيرند . و سخت‌ترين سنگها . ج : مرو . و نام كوهى به مكه .

مرؤة

(
moro'at
) و

مروة

(
morovvat
) م . ع . ر . مروأة .

مروت

(
maru't
) ا . ع . زمين پيوسته نم‌دار كه هيچ نروياند .

مروت

(
morut
) ع . ج . مرت .

مروت

(
morovvat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردى و دليرى و مردانگى و دلاورى و توانائى و جوانمردى . و انسانيت . و ملاطفت و نرم‌دلى . و همت . و سخاوت . و انصاف . و بىمروت : بىانسانيت و بد خلق و بىآزرم و بىادب و درشت و سخت‌دل و بىانصاف .

مروت

(
marrut
) ا . ع . نام رودبارى . و نام شهرى مرتازيان را .

مروتة

(
morutat
) ا . ع . بىگياهى زمين . و تنكى و كمى ابرو و حاجب .

مروث

(
marvas
) ا . ع . روده‌اى از ستور كه در آن دبر است .

مروج

(
moruj
) ع . ج . مرج .

مروج

(
moravvaj
) ص . ع . روائى يافته .

مروج

(
moravvej
) ص . ع . روائى دهنده .

مروج

(
moravvej
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ترويج دهنده و روائى دهنده و آنكه سبب شود روائى و انتشار چيزى را . و مروج علوم : روائى دهنده و منتشركنندهء علوم .

مروح

(
maruh
) ص . ع . شادمانى و نشاطآور . و فرس مروح : اسب شادمان و خوش خرام . و قوس مروح : كمان خوش‌آيند . از خوبى ساخت آن و كمان نيك تيرگزار . و غدير مروح : غدير باد رسيده شده .

مروح

(
mervah
) ع . ج . مروحة .

مروح

(
moravvah
) ص . ع . دهن مروح : روغن خوش‌بوى يافته .

مروح

(
moravveh
) ا . ع . فروشندهء خوشبوى و عطر فروش .

مروحة

(
marvahat
) ا . ع . بيابان
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3270 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )