تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3156

مساهمون:

ص٣١٥٦

محافظ

(
moh fez
) ص . ع . نگهبان .

محافظ

(
moh fez
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگهبان و حافظ و دستگير و حامى و پاسبان و حارس . و فرمان‌گزار و حاكم و ناظر .

محافظة

(
moh fazat
) م . ع . حافظه محافظة و حفاظا : پيوسته بود بر آن و مواظبت و مراقبت نمود از آن و نگهبانى كرد آن را . و حافظه عن المحارم : بازداشت آن را از چيزهاى حرام كرده شده .

محافظت

(
moh fazat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نگهبانى و نگاهدارى و حراست . و حفاظت و حمايت و دستگيرى و پناه و نظارت و ملاحظه و مشاهده .

محافظين

(
moh fazin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان نگهبان .

محافل

(
mah fel
) ع . ج . محفل (
mahfal
) و (
mahfel
) .

محافل

(
mah fel
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مجلسها و انجمنها .

محافل

(
moh fel
) ص . ع . آگاه و خبردار از نسب كسى .

محافه

(
moh fe
) ا . پ . مأخوذ از محفة تازى و بمعنى آن .

محاق

(
mah q
) و (
meh q
) و (
moh q
) ا . ع . آخر ماه . و سه شب آخر از هر ماه . و آخر ماه كه قمر در آن پنهان باشد و نه در بامداد به نظر آيد و نه در شبانگاه .

محاق

(
moh qq
) ا . ع . شترانى كه در سال گذشته نزاده و نه شير داده‌اند .

محاقة

(
moh qqat
) م . ع . حاقه محاقة و حقاقا : خصومت كرد با او و ادعاى حق خود نمود .

محاقل

(
mah qel
) ع . ج . محقلة .

محاقل

(
moh qel
) ا . ع . كشاورز .

محاقلة

(
moh qalat
) م . ع . فروختن كشت سبز دانه نبسته را . و فروختن كشت را با خوشهء نادروده بگندم . و زراعت كردن بر نصيب ثلث و يا ربع و يا كمتر و يا بيشتر . و گندم در عوض كرايهء زمين گرفتن .

محاكا

(
moh k
) ا . پ . مأخوذ از تازى - با هم سخن گفتن .

محاكاة

(
moh k t
) م . ع . حاكيته محاكاة و حكاء : كردم مانند كردار او و گفتم مانند گفتار او بىكم و بيش . و نيز محاكاة : مشابه بودن و مانند شدن . و حكايت كردن و سخن گفتن . و محكم بستن گره را .

محاكة

(
mah kat
) ا . ع . دوكان بافنده و جاى بافتن جامه .

محاكة

(
moh kkat
) م . ع . برابرى كردن . و با هم پهلو بودن . حكاك مثله .

محاكدة

(
moh kadat
) م . ع . حاكد اليه محاكدة : بازپس شد بسوى او و اعتماد كرد .

محاكرة

(
moh karat
) م . ع . بدرازى كشيدن خصومت .

محاكمات

(
moh kam t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ديوان عدالت .

محاكمة

(
moh kamat
) م . ع . حاكمه الى الحاكم محاكمة و حكاما : برد او را پيش حاكم براى خصومت .

محاكمه

(
moh keme
) ا . پ . مأخوذ از تازى - رفتن نزد حاكم براى دفع خصومت . و دفع خصومت نمودن حاكم .

محاكى

(
moh ki
) ا . ع . مقلد و مسخره و بذله‌گو . و مرغى كه سخن مىگويد مانند طوطى .

محال

(
mah l
) ا . ع . چرخ بزرگ آبكشى . و نوعى از زيور زنان . و حذاقت و قوت وجودت نظر و قدرت تصرف در كارها . و مكر و حيله . و استخوان پشت مازه .

محال

(
mah l
) ا . ع . ج . محالة .

محال

(
mah l
) م . ع . محل به محلا و محالا ( از باب نصر و سمع و كرم ) : سعايت كرد از او در نزد سلطان و رنج داد او را بسعايت .

محال

(
meh l
) ا . ع . مكر و فريب . و قدرت و توانائى و قوت . و رنج و عذاب . و دشمنى . و انتقام . و هلاكت . قوله تعالى :
وَ هُوَ شَدِيدُ الْمِحالِ
اى شديد العذاب و العقاب . و قولهم : وقع فلان فى المحال يعنى فلان در سختى و هلاكت افتاد .

محال

(
meh l
) م . ع . ماحله مماحلة و محالا : زور آزمود او را تا ظاهر شود كدام يك زورآورتراند . و ماحل فلانا : دشمنى كرد فلان را و مجادله كرد با فلان و مكر نمود با فلان و كيد نمود . و ماحل زيدا : هلاك كرد زيد را . و نيز محال و مماحلة : فريفتن و بدسگاليدن و بفريب خواستن و جستن كارى را . و پايان كارى را نگريستن . و خصومت كردن و دشمنى نمودن . و هلاك كردن .

محال

(
moh l
) ا - ص . ع . حيله كرده شده . و هر چيز روى گردانيده شده . و سخن بىسروبن و ناممكن .

محال

(
moh l
) ص . پ . ماخوذ از تازى - ناممكن و امكان‌ناپذير و ناباى و سيرنك و ناشو و ناشوا و ترفند . و محال مطلق : چيزى كه حكما محال و ناممكن باشد .

محال

(
mah ll
) ع . ج . محل . و ج . محلة .

محال

(
mah ll
) و (
mah l
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محله و ميدان و جاى و سراى و خانه و حصار و منزل و ناحيه .