تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4007

مساهمون:

ص٤٠٠٧
ميان آن تخم‌مرغ گذارند .

يزدان

(
yazd n
) ا . پ . يكى از نامهاى خداوند تبارك و تعالى جل شانه . و نام فرشته‌اى كه فاعل خير باشد و هرگز از وى شر نيايد و آفرينندهء خير را يزدان و آفرينندهء شر را اهريمن گويند .

يزدان‌بخش

(
yazd n - baxc
) ا . پ . نام وزير هرمز پور نوشيروان .

يزدان‌پرست

(
yazd n - parast
) ا . پ . خداپرست و لقبى است كه آتش‌پرستان به خود مىدهند .

يزدانى

(
yazd ni
) ص . پ . ربانى و آلهى و خدايى .

يزدپرست

(
yazd - parast
) ا . پ . خداپرست .

يزدجرد

(
yazdajerd
) و

يزدگرد

(
yazdagerd
) ا . پ . نام چند نفر از پادشاهان ساسانى . و نام پسر نوشيروان كه آخرين پادشاه ازين سلسله بود .

يزدى

(
yazdi
) ا - ص . پ . منسوب به شهر يزد . و نام پارچه‌اى كه درين شهر مىبافند .

يزش‌خوان

(
yazec - x n
) ا . پ . واو معدوله - و رفان و شفيع و شفاعت كننده و پيشواى بزرك مغان .

يزشگاه

(
yazec - g h
) ا . پ . نمازگاه و عبادت‌گاه و نمازخانه .

يزشنى

(
yazecni
) ا . پ . آلهى و ربانى . و نام نسك هيفدهم از كتاب زند .

يزغند

(
yazqand
) ا . پ . سك شكارى . و نام درختى . و فرياد سياه‌گوش .

يزك

(
yazak
) ا . پ . سالار پاسبانان و پيش قراول و مقدمة الجيش و جاسوس .

يزك‌دار

(
yazak - d r
) ا . پ . سردار پيش‌قراولان و رييس پاسبانان .

يزله

(
yazle
) ا . پ . زيان و نقصان و ضرر .

يزلى

(
yazaliyy
) ص . ع . جاويد .

يزن

(
yazan
) ا . ع . نام وادى . و ذو يزن : نام يكى از پادشاهان حمير .

يزنه

(
yazne
) ا . پ . شوهر خواهر .

يزنى

(
yazaniyy
) ص . ع . منسوب بيزن . و يك قسم نيزه كه ذو يزن پادشاه يمن اختراع آن را نموده بود .

يزيد

(
yazid
) ا . ع . نام خليفهء سيوم از خلفاى اموى . و نام چندين نفر .

يزيدى

(
yazidi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بيزيد .

يزين

(
yazin
) ص . پ . منسوب بگياه يز .

يس

(
yass
) م . ع . يس يسا ( از باب ضرب ) : سير كرد و رفت .

يسار

(
yas r
) ا . پ . روى و سيماى نامبارك و ناميمون .

يسار

(
yas r
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چپ . و جانب يسار : طرف چپ . و دست يسار : دست چپ . و توانگران صاحب يسار : صاحب دولتانى كه مال فراوان دارند .

يسار

(
yas r
) ا . ع . كثرت و فراوانى و بسيارى و توانگرى و آسانى . و از اعلام است .

يسار

(
yas r
) و (
yes r
) و (
yass r
) ا . ع . دست چپ . ج : يسر (
yosr
) و (
yosor
) .

يسار

(
yas re
) ا . ع . كمى و اندكى . يق : انظرنى حتى يسار : يعنى اندكى منتظر من باش .

يسار

(
yes r
) م . ع . ياسره مياسرة و يسارا : نرمى كرد با او .

يسارا

(
yas ran
) ا . ع . به طرف چپ و بسوى چپ .

يسارة

(
yas rat
) ا . ع . فراوانى و بسيارى و آسانى .

يسارة

(
yas rat
) م . ع . يسر يسرا و يسارة . ر . يسر .

يسال

(
yas l
) ا . پ . تاجى كه از گل و رياحين سازند و در روزهاى جشن و عيد بر سر نهند . و جمعيت و اجتماع .

يسال

(
yas l
) ا . پ . مأخوذ از تركى - جناح لشكر .

يساور

(
yas vor
) و

يساول

(
yas vol
) ا . پ . سوارى كه ملازم امرا و رجال بزرك باشد . و پيك و قاصد دولتى . و ملازمى كه چماق طلا و يا نقره بر دوش گرفته پيشاپيش امرا رود . و ميرتوزك پاسبانان . و يساول صحبت : رييس تشريفات .

يسب

(
yasb
) ا . پ . نام سنگى كه يشم نيز گويند .

يستعور

(
yasta'ur
) ا . ع . باطل و هيچ‌كاره از هر چيزى . و گليمى كه بر سرين شتر اندازند . و نام درختى كه مسواك آن بغايت نيكو مىباشد . و نام موضعى .

يستوى

(
yastavi
) ع . كلمهء فعل است كه بطور اسم استعمال مىگردد بمعنى تساوى و برابرى و همسرى .

يسر

(
yasr
) ا . ع . ثروت و دولت و توانگرى ، مذكر آيد .

يسر

(
yasr
) م . ع . يسرنى يسرا ( از باب ضرب ) : از جانب چپ من آمد . و يسرت المراة : به آسانى زاد آن زن . و نيز يسر : دست راست را بسوى خود دركشيدن . و سوى روى خود نيزه زدن .