تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4005

مساهمون:

ص٤٠٠٥
براى نمايش يده .

يده‌چىگرى

(
yade - ci - gari
) ا . پ . عمل نمايش برف و باران بطور ساحرى .

يدى

(
yady
) م . ع . يدى يديا ( مجهولا از باب ضرب ) : احسان كرد و نيكويى نمود . و يديته : زدم دست او را و رسيد بر دست او . و يديت عنده : نيكويى كردم به روى .

يدى

(
yady
) و (
yad
) ا . ع . دست . ر . يد .

يدى

(
yad
) م . ع . يدى يدى ( از باب سمع ) : سبقت كرد و نيكويى نمود . و يدى من يده : رفت دست وى و خشك شد . و در دعا گويند : ماله يدى من يده مثل قولهم تربت يداه .

يدى

(
yadiyy
) ص . ع . منسوب بيد . و ثوب يدى : جامهء فراخ . و رجل يدى : مرد زيرك و حاذق و استاد كار .

يدى

(
yadi
) ص . پ . مأخوذ از تازى - دستى و منصوب بدست و متصرفى . و عيش يدى : زندگانى سهل و آسان و پسنديده و مرغوب و نيز زندگانى با تهىدستى .

يدى

(
yadeyy
) و (
yedeyy
) و (
yodeyy
) ع . ج . يد .

يدياء

(
yady '
) ص . ع . امراة يدياء : زن جلد كار .

يديان

(
yaday ne
) ا . ع . تثنيه يدى : يعنى دو دست .

يدية

(
yadiyyat
) ا . ع . امراة يدية : زن زيرك و ماهر و استادكار .

يدية

(
yodayyat
) ا . ع . مصغر يد يعنى دست كوچك و خرد . و ذو اليدية : نام مردى كه در نهروان كشته شد .

ير

(
yarr
) ا . ع . از اتباع شرست . يق : هذا الشر و الخير .

يرا

(
yar
) پ . كلمهء تعليل بمعنى زيرا .

يرا

(
yar
) ا . پ . چين و شكنجى كه در اندام آدمى و چيزهاى ديگر بهم رسد . و يرا گرفتن : درهم كشيده شدن و پژمرده شدن و كوتاه شدن و متقلص شدن و پرچين كردن و پرچين كرده شدن .

يراء

(
yarr '
) ص . ع . مونث اير . يق : صخرة يراء : سنك صلب و سخت .

يرابيع

(
yar bi '
) ع . ج . يربوع .

يراسه

(
yar se
) ا . پ . خفاش و شبپره و يرسقى و يرسه .

يراع

(
yar '
) ا . ع . نى كه از وى قلم و تير سازند . و قلم تحرير . و يك قسم مگس كه در شب پرواز مىكند و مانند آتش مىدرخشد . و چيزى مانند پشه كه روى را مىگزد .

يراع

(
yar '
) ص . ع . بددل و ترسو و جبان .

يراعة

(
yar 'at
) ا . ع . واحد يراع . يعنى يك نى . و يك مگس شب‌تاب . و نيستان . و مرد احمق . و شترمرغ ماده .

يراعة

(
yar 'at
) ص . ع . بد دل و جبان و ترسو .

يراغ

(
yar q
) ا . پ . اتفاق و اجتماع و مصلحت . و اسب آزموده‌اى كه بدان ايلغار كنند .

يراغه

(
yar qe
) ا . پ . قلمى كه بدان تحرير مىكنند و چيز مىنويسند .

يراق

(
yar q
) ا . پ . مأخوذ از تركى - سلاح و ساز و سامان و پوشاك و آلت و ابزار و زيور . و يراق اسب : رخت اسب . و حاضر يراق : سلاح پوشيده و مسلح و آماده و آراسته .

يراق‌كده

(
yar q - kade
) ا . پ . آمادگى و تيارى و تجهيز سلاح .

يراگرفته

(
yar - gerefte
) ص . پ . متقلص و درهم كشيده شده .

يراميع

(
yar mi '
) ا . ع . مارچوبه و هليون .

يران

(
yarr n
) ص . ع . از اتباع حران است . يق : حران يران .

يربغ

(
yarbaq
) ا . ع . نام موضعى ما بين عمان و بحرين .

يربوع

(
yarbu '
) ا . ع . گوشت پشت . و كلاكموش . و موش دشتى . ج : يرابيع . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان .

يرة

(
yarrat
) ا . ع . آتش .

يرت

(
yort
) ا . پ . مأخوذ از تركى - آرامگاه و منزل و مقام و جاى توقف و مسكن .

يرتش

(
yartec
) ا . پ . هم شهرى .

يرتقچى

(
yartaq - ci
) ص . پ . مهربان و رحيم و شفيق .

يرتقن

(
yartaqan
) ا . پ . آفريدگار .

يرحمك الله

(
yarhamak - all h
) پ . كلمه دعاى مأخوذ از تازى - يعنى رحمت كناد و بيامرزاد ترا خدا .

يرخفج

(
yarxafj
) ا . پ . برخفج و كابوس .

يرخم

(
yarxom
) و (
yarxam
) و

يرخوم

(
yarxum
) ا . ع . كركس نر .

يرد

(
yard
) ا . ع . نام پدر ادريس پيغمبر .

يرر

(
yarar
) ا . ع . سختى و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4005 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )