تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4002

مساهمون:

ص٤٠٠٢

يبرين

(
yabrin
) ا . ع . نام ريك توده‌اى در عربستان . و نام دهى در نزديكى حلب و در حالت رفع گاه يبرون گويند .

يبس

(
yabs
) ص . ع . خشك سپس ترى .

يبس

(
yabs
) ع . ج . يابس .

يبس

(
yabs
) و (
yobs
) ص . ع . خشك .

يبس

(
yobs
) و (
yabs
) م . ع . يبس الشئ ييبس و يابس يبسا و يبسا ( از باب سمع ) و يبس يابس ( از باب حسب شذوذا ) : خشك گرديد آن چيز .

يبس

(
yobs
) ص . پ . مأخوذ از تازى - خشك . و مزاح يبس : شكم ناروان و خشك .

يبس

(
yabs
) ص . ع . مكان يبس : جاى تر كه در آن آب بوده و خشك شده و يا جاى خشك كه هرگز تر نبوده . و امراة يبس : زنى كه در آن خير نباشد .

يبس

(
yabas
) و (
yabs
) ص . ع . شاة يبس : گوسپند بىشير . ج : ايباس . و كذلك : شاة يس . ج . نيز : ايباس .

يبس

(
yabes
) ص . ع . خشك .

يبسات

(
yabas t
) ع . ج . يبسة .

يبسة

(
yabasat
) ص . ع . شاة يبسة : گوسپند بىشير . ج : يباس و يبسات .

يبست

(
yabast
) ا . پ . تره‌اى خوراكى مانند اسفناج .

يبوسة

(
yobusat
) ا . ع . خشكى .

يبوست

(
yobusat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خشكى و عدم ترى و ضمور و لاغرى .

يبه

(
yabe
) ا . پ . زيان و نقصان و ضرر و خسارت .

يبيس

(
yabis
) ا - ص . ع . خشك . و گياه خشك . و تره‌اى كه بهترين آن خشك شده باشد . و تره‌اى كه چون خشك گردد پراگنده شود . و هر گياه خشك از تره و جز آن .

يپنلو

(
yapanlu
) ا . پ . ماخوذ از تركى - كاروان قافله و سوداگرى و تجارت .

يت

(
yat
) پ . ضمير متصل بمعنى ات كه پس از اسمهايى كه بالف و يا و واو تمام شده باشند در مىآورند مانند عصايت و گيسويت .

يتاق

(
yat q
) و (
yot q
) ا . پ . پاس و حفظ . و يتاق كردن : پاس داشتن و محافظت كردن .

يتاق‌دار

(
yat q - d r
) و

يتاقى

(
yat qi
) و (
yot qi
) ا . پ . پاسبان و نگاهبان و محافظ و نگاهدارنده .

يتامى

(
yat m
) ع . ج . يتمان و ج . يتيم و ج . يتيمة .

يتزب

(
yatazab
) ا . ع . نام موضعى در يمامه .

يتم

(
yatm
) ا . ع . هم و اندوه . و انفراد و يكتايى .

يتم

(
yatm
) و (
yotm
) م . ع . يتم يتما و يتما ( از باب ضرب ) : يك تا و فرد گرديد و يتيم شد .

يتم

(
yotm
) ا . ع . يكتايى و انفرادى . و بىپدرى مرد .

يتم

(
yotm
) و (
yatm
) و (
yatam
) ا . ع . بىمادرى ستور .

يتم

(
yatam
) ا . ع . آهستگى . يق : فى سيره يتم اى ابطء .

يتم

(
yatam
) م . ع . يتم يتما ( از باب سمع ) : كوتاه شد و سست گرديد . و يتم الرجل : مانده گرديد آن مرد و آهستگى و درنك كرد .

يتمان

(
yatm n
) ص . ع . كودك بىپدر ما دامى كه بسن بلوغ نرسيده باشد . ج : يتامى .

يتمة

(
ytamat
) ع . ج . يتيم .

يتن

(
yatn
) ا . ع . نخست بر آمدن پاى كودك از شكم مادر پيش از سر آن . يق : خرج يتنا .

يتوع

(
yatu '
) و (
yattu '
) ا . ع . هر گياه و يا تره‌اى كه هنگام بريدن از آن شيرى سپيد پالايد : ج : يتوعات .

يتوعات

(
yatu ' t
) ع . ج . يتوع .

يتيم

(
yatim
) ص . ع . كودك بىپدر . و ستور بچهء بىمادر ما دامى كه بسن بلوغ نرسيده باشند . يق : صغير يتيم . و گوهر بىنظير و بىمانند و يكتا و فرد و بىهمتاى از هر چيزى . ج : ايتام و يتامى و يتمة و ميتمة .

يتيم

(
yatim
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كودك بىپدر و كودك بىمادر و كودكى كه نه داراى پدر باشد و نه مادر و كلال . ج : يتيمان . و خدمتگار و غلام . و دزد و عيار و راهزن و خونى . و در يتيم و با يتيم دريا : مرواريد قيمتى اعلا .

يتيمان

(
ytimn n
) پ . ج . يتيم .

يتيمة

(
ytimat
) ص . ع . مؤنث يتيم . يق : صغيرة يتيمة : ج : يتامى . و درة يتيمة : اى لا نظير لها .

يتيم‌خانه

(
yatim - x ne
) ا . پ . جاى باش دزدان و عياران .