تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4001

مساهمون:

ص٤٠٠١
و جراحت . و ياورى كردن : لطف كردن .

ياورىبخش

(
y vari - baxc
) و

ياورىده

(
y vari - deh
) ا . پ . آنكه اعانت مىكند و كمك مىنمايد و معين و معاون .

ياوگى

(
y vagi
) ا . پ . نقصان و زيان و ويرانى . و بيهودگى و بىحاصلى و هرزه‌گويى .

ياوند

(
y vand
) ا . پ . پادشاه ج : ياوندان . و يابنده و آنكه چيزى يافته باشد .

ياوندان

(
y vand n
) پ . ج . ياوند .

ياوه

(
yave
) ص . پ . يافه . و ناپديد گشته و گم شده و ويران شده . و بيهوده و باطل و بىمعنى . و نادان و نامعقول و هرزه . و كسى و يا چيزى كه نژاد و اصل آن نامعلوم باشد . و سخن سردرگم و ناراست و هرزه و هذيان . و ياوه كردن : گم كردن .

ياوه‌تاز

(
y ve - t z
) ا . پ . مرد بيكار و شخص بىقدر و حقير .

ياوه‌دارى

(
y ve - d ri
) ا . پ . بيهودگى و هرزه‌گويى .

ياوه‌گفتار

(
y ve - goft r
) ا . پ . سخن بىمعنى و كلام لغو .

ياوه‌گو

(
y ve - gu
) ا - ص . پ . واو مجهول - آنكه قصه و افسانه مىگويد و بىمعنى و لغو مىگويد .

ياوگى

(
y ve - gi
) ا . پ . تاراج و غارت .

ياوى

(
y viyy
) و

ياوية

(
y veyyat
) ص . ع . منسوب به حرف ى .

ياه‌ياه

(
y h - y h
) و (
y he - y he
) ع . كلمهء فعل يعنى پيش بيا .

ياهو

(
y - hu
) ا . پ . نوعى از كبوتر كه آواز ياهو از دهان آن بر مىآيد و نيز اين كلمه را درويشان بسيار گويند و مرادشان خداوند عالم جل جلاله مىباشد . و ياهو كردن : خداحافظ كردن و وداع گفتن .

ياهياه

(
y hy ho
) ع . كلمه ايست كه در طلب پيش آمدن گويند و واحد و تثنيه و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است و گاه در تثنيه مذكر ياهياهان و در جمع مذكر ياهياهون و در مفرد مؤنث ياهياه و در تثنيه آن ياهياهتان و در جمع آن ياهياهات گويند .

ياى

(
y y
) ص . پ . بيمار و ناخوش و ناتندرست و ناچاق .

يايا

(
y y
) ا . ع . جرأت .

يأيأ

(
ya'ya '
) ع . كلمه‌ايست كه در اجتماع و گرد آمدن مردمان گويند .

يأياء

(
ya'y '
) ا . ع . آواز يؤيؤ .

يأياء

(
ya'y '
) م . ع . يأيأه يأياء و يأيأة و يئياء : آشكار كرد مهربانى خود را با آن . و يأيأ بالقوم : خواند آن قوم را . و يأيأ بالابل : لفظ اى اى گفت بشتران تا بايستند . و يأيأ القوم : يأيأ گفت به آن قوم تا جمع شده فراهم آيند .

يائس

(
y 'es
) ص . ع . نوميد . و امراة يائس : زن نازا و عقيم .

يائسة

(
y 'esat
) ا . ع . زن نازا و عقيم .

يائسه

(
y 'ese
) ا . پ . مأخوذ از تازى - زنى كه از زاييدن افتاده باشد .

يايه

(
y ye
) ص . پ . نادان و گول و احمق .

يايه

(
y yah
) ع . كلمه‌ايست كه در جرأت و شجاعت استعمال مىكنند .

يآئى

(
ya ' 'i
) ع . ج . يؤيؤ .

يايى

(
y yi
) ص . پ . ياى و بيمار و ناتندرست و ناخوش .

يائى

(
y 'i
) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به حرف ى .

يائى

(
y 'iyy
) ص . ع . منسوب به حرف يا .

يب

(
yab
) ا . پ . تير پيكان‌دار .

يب

(
yab
) م ف . پ . بلغت مردم سمرقند : هم و نيز و آن‌قدر بدتر .

يباب

(
yab b
) ا . پ . بيابان و دشت و ويرانه .

يبابگر

(
yab b - gar
) ا . پ . خراب‌كننده و ويرانه‌كننده .

يبات

(
yab t
) ص . پ . خراب و ويران و لم يزرع .

يباس

(
yeb s
) ع . ج . يبسة .

يباس

(
yab se
) ا . ع . عورت و رسوايى و بدى سخت . و زن سبك زشت خوى .

يباس

(
yab s
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عورت . و شرم و رسوايى و فضيحت و بىآبرويى . و زن بدخوى .

يبان

(
yab n
) ا . پ . بيابان و دشت و ويرانه .

يبانى

(
yab ni
) ص . پ . خراب و خالى و ويران . و بيابانى و وحشى و دشتى .

يبرنگ

(
yabrang
) ا . پ . اصل و بيخ و ريشه و بنياد . و ماده و جسم .

يبروج

(
yabruj
) ا . پ . مهر گياه و لفاح .

يبروح

(
yabruh
) ا . ع . لفاح و مهر گياه .

يبرون

(
yabrun
) ع . ر . يبرين .