تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 4000

مساهمون:

ص٤٠٠٠

ياك

(
y k
) ا . پ . نام پادشاهى .

ياكند

(
y kand
) ا . پ . سنك قيمتى ، و اين لفظ را تازيان تازيكانيده ياقوت گفته‌اند . ر . ياقوت .

يال

(
y l
) ا . پ . موى گردن اسب و استر و جز آن . و تاج مرغان . و گردن و عنق و بيخ گردن . و طراز و ريشه . و بازو يعنى از دوش تا آرنج . و دست و هر دو دست . و مستى حيوانات و گشنى آنها . و قد و اندام و شكل و طرز و حالت . و تناور و جسيم و كلان و زوردار و توانا . و زور و قوت و قدرت . ويل و پهلوان . و مست . و زيان‌كار . و خدمتگار و نوكر و اهل و عيال . و روى و رخسار . و گنبد آسمان . و آنكه در هر چيزى تدبير مىكند . و يال بستن : كردن كارى بطور گستاخى و غرور و خودبينى . و يال و كوپال : تن و توش . و بيال آمدن : گشن شدن و بگشنى آمدن .

يال بال

(
y l - b l
) ا . پ . تاج و بال .

يال‌دار

(
y l - d r
) ا . پ . موى گردن‌دار و تاج‌دار .

يال‌رود

(
y l - rud
) ا . پ . نام رودخانه‌اى در مازندران كه مشروب مى مىكند بلوك نور را .

يالغ

(
y leq
) و

يالغى

(
y leqi
) ا . پ . مأخوذ از تركى - جامى كه از شاخ كرگدن ساخته باشند و پياله شراب‌خورى چوبين .

يال‌مراد

(
y l - mor d
) و (
y l - mar d
) و (
y l - mer d
) ا . پ . اسبى كه داراى يالهاى دراز باشد .

يالمند

(
y l - mand
) ا . پ . عيالمند و خداوند اهل و عيال و فرزند .

يالوانه

(
y lv ne
) ا . پ . پرستوك و مرغ آبى خرد و كوچك .

يالو

(
y ul
) و

يالود

(
y lud
) ا . پ . ساحل و لب دريا و كنار دريا و كنار رودخانه .

يالوغ

(
y luq
) ا . پ . مأخوذ از تركى - پياله‌اى كه از شاخ كرگدن سازند .

يالونيك

(
y lunik
) ا . پ . بهادر و پهلوان و قوى هيكل و بلند قد و پهلوان نامى . و سلوك عاشق .

ياله

(
y le
) ا . پ . شاخ گاو .

يالى

(
y li
) ا . پ . مأخوذ از تركى - منزل در كنار دريا .

يا ليت

(
y - layt
) پ . كلمهء تمناى مأخوذ از تازى - يعنى اى كاش .

ياليل

(
y lil
) ا . ع . نام بتى .

يام

(
y m
) ا . پ . اسب پست و جايى كه پست اسب را عوض مىكند .

يام

(
y m
) ا . ع . نام آن پسر نوح كه در طوفان غرق شد . و نام قبيله‌اى از تازيان يمن .

يامجى

(
y m - ji
) ا . پ . مستحفظ و نگهبان اسبان .

يامجيك

(
y m - jik
) ا . پ . نامه‌بر و پيك و قاصد .

يامن

(
y men
) ص . ع . مبارك و خجسته .

يامن

(
y men
) ا . ع . از اعلام است .

يأمور

(
y'amur
) ا . ع . جانورى صحرايى . و نوعى از بز كوهى .

يامور

(
y mur
) ا . ع . شتر نر .

يامه

(
y me
) ا . پ . اسب پست .

يان

(
y n
) ا . پ . گفتار بىمعنى كه قابل فهم و ادراك نباشد . و هذيان و سخنان نامربوطى كه بيماران سخت مىگويند . و غش و بيهوشى .

يانع

(
y ne '
) ا . ع . سرخ از هر چيزى .

يانع

(
y ne '
) و

يانعة

(
y ne'at
) ص . ع . ثمر يانع : ميوه رسيده . و ثمار يانعة : ميوه‌هاى رسيده . ج : ينع .

يانغين

(
y nqin
) و

يانقين

(
y nqin
) ا . پ . مأخوذ از تركى - سوختگى و آتش‌زدگى و سوختگى عظيم .

يانه

(
y ne
) ا . پ . هاون . و بزرك و تخم كتان .

يانيچ

(
y nic
) ا . پ . گور و قبر .

يانزده

(
y nzdah
) پ . ص . توصيفى عددى : يازده .

يانزدهم

(
y nzdahom
) و

يانزدهمين

(
y nzdahomin
) ص . پ . يازدهم و يازدهمين .

يانيسون

(
y nisun
) ا . ع . انيسون .

ياواش

(
y v c
) م ف . پ . مأخوذ از تركى - ملايم و با نرمى و يواش و آهسته .

ياواشكى

(
y v caki
) م ف . پ . بطور آهستگى و بطور نرمى و ملايمت .

ياود

(
y vad
) پ . كلمهء فعل بمعنى يابد .

ياور

(
y var
) ا . پ . معين و يارىدهنده و اعانت‌كننده و معاون و مددگار و دوست موافق . و معاونت و اعانت . و دسته هاون . و نام روز دهم از هر ماه شمسى .

ياورى

(
y vari
) ا . پ . معاونت و اعانت . و فتح و ظفر . و دليرى و دلاورى و جرأت و جسارت و گستاخى و قوت و زور و توانايى و طاقت . و رفاقت و همراهى . و زخم