Code - 2299
قرصعنه جبلى
Eryngium alpinum
گياهى است چند ساله ، به ارتفاع تا 70 سانتيمتر از خانواده
Umbelliferae
كه محل رويش آن كوههاى آلپ ، ژرار ، كوههاى شرق و مركز يوگسلاوى مىباشد . . .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
ابن بيطار از قول ابو العباس نباتى صاحب كتاب رحله مىنويسد يك قسم از قرصعنه ، كوهى است داراى ساقه مفرد و برگ محدب ، از نظر گرمى بسيار قوى است و براى درد پشت بسيار خوب است ( 1 * ) . صاحب تحفه مىنويسد . . . " قسم ششم كه قرصعنه جبلى نامند برگش حدبهدار و قوى الحرارت و در بيت المقدس جهت درد كمر و موارد بارده مجرب مىدانند " ( 2 * ) .
ساير موارد مصرف آن همانند قرصعنه زرقاء و قرصعنه مسدس مىباشد . رجوع شود به كدهاى 2302 و 2301 .
( 1 * ) - تت جامع مفردات ج 4 ص 12
( 2 * ) - تلخيص از تحفه 204 و مخزن الادويه 441
Code - 2301
قرصعنه ( قرصعنه مسدس )
Eryngium caeruleum M . B .
قرصعنه يا قرصعنه مسدس ، گياهى است پايا ، علفى ، داراى ساقهاى به ارتفاع 80 - 20 سانتيمتر ، بدون كرك ، با انشعابات دو شاخه دور از هم ، برگهاى پائين ساقه دراز ، پهن و برگهاى ساقه بدون دمبرگ ، داراى براكنههاى خاردار و گل به رنگ آبى روشن مىباشد .
گياه در منطقه وسيعى از شمال ايران از جمله رشت ، دره تالار بين كدوك و عباسآباد ، بندر گز ، خراسان ، بين قوچان و مشهد رويش دارد .
تاريخچه و موارد مصرف درمانى در طب سنتى :
واژه قرصعنه معرب از
Qersaanna
سريانى مىباشد . يونانىها و رومىها گياه را نمىشناختهاند . در كتب جامع المفردات ابن بيطار ، تحفه حكيم مومن و مخزن الادويه 8 قسم از انواع قرصعنه شرح داده شده است .
تطبيق نامهاى ذكر شده پنج گياه كه مصرف درمانى داشتهاند با نامهاى علمى آنها كه انجام شد به شرح زير مىباشد :
1 - قرصعنه جبلى يا كوهى ، قرصعنه محدب الورق
Eryngium alpinum
كه شرح آن گذشت .
2 - قرصعنه ، قرصعنه مسدس
E . caeruleum
گياه مورد بحث
3 - قرصعنه زرقا
E . campestre
( كد 2302 )