موارد مصرف درمانى :
در چين از آن در بيمارىهاى چشم ، در آلمان و استراليا در سرطان و زخمها ، در همئوپاتى در سيستيت ، بىاختيارى در نگاهدارى پيشاب ، سختى دفع ادرار ، التهاب مهبل و مثانه ، اورتريت ، سنگهاى كليوى ، هموروئيد ، ديسانترى و به عنوان بندآورنده خون مصرف درمانى دارد .
گياه براى گاو ، اسب و گوسفند سمى است و باعث ضعف ، از دست دادن اشتها ، از دست دادن كنترل ماهيچهها ، سرگيجه ، افتادن ، كما و مرگ حيوان مىشود .
Code - 2258
امسوخ كبير
Equisetum maximum Lam
امسوخ كبير يا دم اسب كبير گياهى است پايا ، از خانواده
Equisetaceae
كه محل رويش آن مناطق سرد و مرطوب ، كنار رودخانه در شمال امريكا ، شمال افريقا ، اروپا ، غرب آسيا و در ايران درههاى جنگلى شمالى - بابل ، سارى ، بين رودبار و رشت و كردستان مىباشد .
گياه داراى دو نوع ساقه مىباشد . ساقه زايا كه در ابتدا ظاهر مىشود ، قرمزرنگ بدون شاخه و به ارتفاع 40 سانتيمتر ، غلاف ساقه زايا ، بزرگ داراى 30 - 20 دندانه نوكتيز ، و ساقه عقيم سبزرنگ و پس از آن بوجود مىآيد و ارتفاع آن به 50 سانتيمتر تا 2 متر نيز مىرسد .
تاريخچه و موارد مصرف درمانى آن در طب سنتى :
ديوسكوريد تحت عنوان
Hippouris
انواعى از دم اسبها را شرح داده است كه در حقيقت نام جنس مىباشد . پزشكان سنتى اين جنس را امسوخ ناميدهاند و به تبع در كتب نوشته شده به زبان عربى انواع آن را به شرح زير نامگذارى نمودهاند :
1 - امسوخ ، ذنب الخيل - كنباث الحقل - ذنب الفرس ( دم اسب مزروعى )
Equisetum arvense L .
2 - امسوخ شتوى ، كنباث الشتاء ( دم اسب زمستانى )
E . hyemale L .
3 - امسوخ منقعى ، كنباث المناقع ( دم اسب دريائى يا باتلاقى )
E . palustre
4 - امسوخ الموحل ، كنباث الموحل ( دم اسب رودخانهاى )
E . fluiatile L .
5 - امسوخ افرع ( دم اسب پرشاخه )
E . ramosissimum Desf
6 - امسوخ كبير ( دم اسب كبير يا دم اسب تركمن )
E . maximum Lam
ديوسكوريد خواص درمانى انواع اين جنس را يكسان دانسته و در يك موضع و ذيل عنوان
Hippouris
آورده است . اصطفن و حنين اين واژه را به افورس معرب نمودهاند ( 1 * ) . رجوع شود به شماره 2250 " ذنب الخيل " همين مجموعه .
ابن بيطار به نقل از غالقى مىنويسد امسوخ دو نوع است كبير و صغير . ساقه نوع كبير بزرگتر و ضخيم تر مىباشد و آن نوعى " ذنب الخيل "
[ E . arvanse L . ]
مىباشد و شريف گويد نوشيدن جوشانده تغليظ و صاف شده گياه خشك همراه با شراب قابض بندآورنده اسهال مىباشد و در انواع فتق و قيله ( 2 * ) و در