Code - 2893
جوز ( گردو )
Juglans regia L .
درختى است زيبا ، يك پايه به ارتفاع 25 - 5 متر از خانواده
Juglandaceae
، پوست تنه درخت در جوانى به رنگ قهوهاى و در درختان مسن خاكسترىرنگ و داراى شكافهاى طولى مىباشد . برگ به درازاى 25 - 20 سانتىمتر ، بدون كرك ، چرمى ، منقسم به 9 - 7 برگچه تخممرغى به درازاى 125 - 54 سانتيمتر كه در اثر فشار بين انگشتان بوى تند از آن به مشام مىرسد . گلهاى نر مجتمع در سنبلههاى آويخته به درازاى 15 - 5 سانتىمتر با گلپوش نامنظم و پيوسته با براكته ، مادهها منفرد يا واقع در سنبلههائى با چرخه 4 - 2 گل با وضعيت قائم بر روى شاخهها ، تخمدان تك تخمى با 4 - 2 خانه و دو خامه ، ميوه شفت كروى به رنگ سبز تيره به درازاى 5 سانتيمتر ، ميان بر گوشتدار و محتوى ماده تلخ كه پس از رسيدن خشك و به صورت ورقههائى از درون بر جدا مىشود . درون بر گرد و سخت و شكننده و در درون آن يك دانه مركب از 2 لبه حجيم با اندوختههاى فراوان از مواد روغنى مىباشد .
پراكندگى :
غرب آسيا ، جنوب شرقى اروپا ، يونان ، آسياى صغير ، ايران ، لبنان ، قفقاز ، جبال هيماليا ، چين ، كشت شده در شمال افريقا ، شمال امريكا و شرق آسيا .
پراكندگى در ايران : تهران و اطراف ، البرز ، جنگلهاى گيلان و مازندران ، قصر شيرين ، اراك و بلوچستان و در اغلب نقاط كشت مىشود .
تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى :
گردو از دوران باستان از نظر غذائى و داروئى مورد توجه مردم بوده است . رومىها آن را
Kovis glans
( بلوط ژوپيتر ) مىناميدهاند زيرا تصور مىكردهاند از زمانى كه زندگى بشر بر روى كره زمين آغاز شده بشر از بلوط
( Acorn - Glans )
و خدايان از گردو تغذيه مىكردهاند لذا گردو بلوط ژوپيتر يا بلوط خداى خدايان ناميده شده است و نام جنس درخت به همين مناسبت
Juglans
و نام گونه
Regia
( ملكى - پادشاهى ) ( مراجعه شود به چند سطر زير ) ناميده شده است .
يونانيان باستان معتقد بودهاند كه اين درخت و ميوههايش عشق مىآفرينند و رسم پرتاب كردن گردو به طرف عروس و داماد تحت تاثير همين عقيده شكل گرفته است . ولى در قسمتهائى از ايتاليا به اين گياه خواص شيطانى نسبت مىدهند و مىگويند شياطين شبها در اطراف آن به رقص و پايكوبى مشغول مىباشند .
پلينى معتقد بود كه اين درخت از ايران به اروپا وارد شده است و تئوفراست آن را
Karvon
و ديوسكويد
Karua basilica
( گردوى شاهى ) و
Karua persika
( گردوى ايرانى ) ناميده است . اصطفن و حنين آن را به