هوپر
Hooper . D
مىنويسد : بيج بنفشه كه در تهران آن را ريشه اريسا و در افغانستان
Orisa
مىنامند از بجنورد به مشهد برده مىشود و از مشهد و كشمير به بمبئى مىبرند . همچنين مقدارى از كردستان به هند وارد مىشود و در بازار هند آن را
Irisha
مىنامند .
ريشهها معطر بوده براى تهيه عطر به كار مىرود . دمكرده بيخ بنفشه براى رفع سردرد و كمردرد ( 1 * ) همچنين براى كاستى درد در هنگام وضع حمل به كار مىرود . امروزه عطارىها به عنوان مدر ، خلطآور و ضد انگلهاى روده عرضه مىنمايند .
( 1 * ) -
Hooper David , Useful Plants and Drugs of Iran and Iraq , Chicago , USA , 1937 . P . 130 .
Code - 2858
زنبق كبود
Iris versicolor L .
گياهى است پايا ، ريزوم ضخيم ، ساقه افراشته به ارتفاع 100 - 30 سانتيمتر از خانواده
Iridaceae
، برگها شمشيرى شكل به درازاى 100 - 30 سانتيمتر و پهناى 30 - 15 ميليمتر ، در اواسط بهار 3 - 2 گل به رنگ آبى - بنفش بر روى ساقه پديدار مىگردد .
پراكندگى :
زمينهاى مرطوب شرق و مركز شمال امريكا .
تاريخچه و موارد مصرف آن در گذشته :
در سه هزار سال قبل از ميلاد بوميان سرخپوست
Caraka samhitis
براى درمان چاقى و زخم و به عنوان قىآور و مسهل از ريزوم گياه استفاده مىكردهاند . از اواسط قرن نوزدهم از گياه در موارد مسموميتها ، زخمها ، التهابات ، درد گوش نيز استفاده به عمل آمده و سپس براى درمان ناراحتىهاى غدد و به ويژه بيمارىهاى كبد نظير هپاتيت مزمن به كار رفته است و آن را داروى اختصاصى بيمارىهاى كبد دانسته به همين مناسبت آن را
Liver Lily
( زنبق كبد ) نام نهادهاند .
قسمت قابل مصرف در درمان :
ريزوم گياه است كه در پائيز از زمين خارج كرده پس از تميز كردن ، شستن و قطعهقطعه كردن آن را خشك مىنمايند .