تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 437

مساهمون:

ص٤٣٧

موارد مصرف :

علاوه بر اينكه از ريشه متورم گياه در تغذيه استفاده مىشود منبعى براى تهيه نشاسته و الكل مىباشد از سيب‌زمينى شيرين به منظور تقويت معده ، سپرز ، كليه ، دوران نقاهت بيمارىها و از غده قرمزرنگ در اسهال خونى و از برگ گياه در سوختگىها و از شيرابه برگ به عنوان پادزهر سم عقرب استفاده مىشود . برگ از نظر ويتامين‌ها غنى است همچنين خاصيت ضد ديابت
Anti diabetic
دارد و ريشه‌ها ملين هستند . ايپومارن
Ipomaron
خاصيت ضد انگلى
Anthelmintic
دارد و اثر و سميت آن بيش از سانتونين است . ( 1 * ) - فروغ ناصرى : دست‌نويس ر 351
Code - 2837
بطاطس برى
Ipomoea fastigiata Sweet .
گياهى است بالارونده با ريشه متورم از تيره پيچك صحرائى
Convolvulaceae
كه در اتازونى و برزيل رويش دارد . گياه داراى نوعى گليكوزيد به نام ايپومئين
Ipomeine
است . از گياه در مشكل دفع ادرار و نقرس استفاده به عمل مىآيد .
Code - 2838
حب النيل
Ipomoea hederacea Jacq .
دانه نباتى است علفى ، پيچيده و بالارونده از خانواده
Convolvulaceae
، ساقه پرزدار ، برگ‌ها منفرد ، متناوب ، سبزرنگ ، بيضى شكل به درازاى 12 - 5 سانتيمتر . گل‌ها تا هنگامى كه بر روى گياه هستند آبى رنگ مىباشند ولى پس از چيده شدن به رنگ ارغوانى درمىايند . ميوه كپسول ، گرد و يا بيضى شكل به قطر 8 ميلىليتر و محتوى سه دانه كوچك سياه‌رنگ ، براق و چهارگوش است .

تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :

گياه به ژاپنى
Asagono
به سنسكريتى
Krishnabija
و هندى به مناسبت رنگ سياه دانه
Kaladana
(
Kala
به هندى به معنى سياه ) ناميده شده است . بر خلاف تصور مايرهوف واژه
Kaladanah
پارسى نبوده و واژه هندى است . پزشكان سنتى درباره شكل ظاهرى گياه و موارد مصرف درمانى آن مىنويسند : نباتى است شبيه به لبلاب و به دور درختان مجاور پيچيده و از آن بالا مىرود . شاخه‌ها باريك ، برگ‌ها سبزرنگ و در كنار هر برگى گلى آبىرنگ شبيه به گل لبلاب ظاهر مىشود كه در آفتاب بهم مىآيد . ميوه غلاف و در هر غلافى سه دانه مثلثى شكل سياه‌رنگ وجود دارد ( ابو ريحان بيرونى ، ابن بيطار و مخزن الادويه : 1 * ) . حب النيل قرطم هندى است ابو جريح راهب ( 660 ميلادى ) گويد گرم و خشك در درجه دوم يا سرد و يا تر در درجه اول و مسهل اخلاط غليظ است . بديغورس ( پزشك ايرانى عهد ساسانى ) گويد از خاصيت آن اين