( * ) - تلخيص از تحفه حكيم مومن 228 ، مخزن الادويه ص 500 .
Code - 2786
شرابه الرّاعى
Ilex aquifolium L .
درخت يا درختچهاى است زينتى ، هميشه سبز به ارتفاع 15 - 3 متر كه در ايتاليا درختانى با 20 متر ارتفاع و 5 / 1 متر قطر وجود دارد و سن بعضى از آنها از يك قرن نيز متجاوز است . پوست درختان مسن صاف و خاكسترىرنگ است . برگها متناوب ، بيضوى يا سرنيزهاى ، به درازاى 10 - 5 سانتيمتر ، چرمى ، موجدار ، در حاشيه خاردار ، درازاى هر خار 6 ميلىمتر ، پهنك برگ داراى شكافهاى عميق و نامنظم ، در نوع خودرو سطح روى برگ به رنگ سبز تيره و براق و پشت برگها تقريبا خرمائىرنگ است ولى در واريته هاى متعدد پرورشى نظير واريته
( Silver hedgehog holly ) Ferox argentea
كه داراى حاشيه كرم رنگ يا
Golden milkboy
كه طلائىرنگ
Golden queen
و . . . رنگها متفاوت هستند . گلها به رنگ سفيد مجتمع در كنار برگها ، گل آذين داراى دمگل كوتاه ، گل داراى چهار كاسبرگ و چهار گلبرگ در قاعده به يكديگر متصل مىباشد . ميوه سته ، به رنگ قرمز بهندرت زردرنگ به قطر 12 - 6 ميليمتر ، تخمدان 4 خانه و محتوى 5 - 4 دانه مثلثى شكل قهوهاىرنگ است .
پراكندگى :
خاستگاه اصلى درخت اراضى سيليس غرب و جنوب اروپا مانند فرانسه ، يونان و ايتاليا بوده و از آنجا به ساير مناطق گسترش يافته است اكنون در شمال افريقا ، به ويژه الجزاير ، آسياى صغير ، قفقاز و چين به طور خودرو وجود دارد و به عنوان درخت زينتى پرورش داده مىشود .
اين درخت در ايران رويش ندارد ولى واريتهاى از آن با نام علمى
Ilex aquifolium L . var aureo - reginata Hort
مترادف با
Ilex aquifolium L . var aureo - mariginata
كه برگهاى آن داراى حاشيه سفيد مايل به زرد است با نام درخت خاس ابلق در باغها به عنوان درخت زينتى كاشته مىشود .
تاريخچه :
در دوران باستان دروئيدهاى
Druids
قوم سلت محل سكونت خود را با برگهاى اين درخت زينت مىدادهاند . برخى از اروپائيان بر اين باور بودهاند كه اگر جلوى خانه كاشته شود خانه از سحر و جادو و صاعقه در امان خواهد بود . كشيشهاى كاتوليك از آن در مراسم مذهبى استفاده مىكردهاند و نام
Holy tree
به همين مناسبت به گياه داده شده است . نام انگليسى بلوط نيز
Holly oak
و نام علمى آن
Quercus ilex L .
مىباشد و نام جنس درخت مورد بحث از نام گونه بلوط گرفته شده است . نام گونه درخت شرابه الرّاعى از دو واژه
" Aqui "
مشتق از
" Acus "
يونانى ( به معناى خار ) و
Folius
( - برگ ) تركيب شده كه به مناسبت خاردار بودن برگ گياه به آن داده شده است .