Code - 2190
بهنگره
Eclipta alba ( L . ) Hassk
گياهى است يك ساله به ارتفاع 40 - 30 سانتيمتر از خانواده
Compositae
، شاخهها متقابل ، افراشته يا خوابيده بر سطح زمين ، به رنگ سبز يا ارغوانى ، برگها متقابل ، هر دو سطح پوشيده از تار ، كامل ، بيضى دراز ، نوك تيز ، كنارهها موجدار ، گل به رنگ سفيد و ميوه داراى برجستگىهاى زياد مىباشد .
گياه در منطقه وسيعى از نواحى گرم آسيا مانند هند ، سيلان ، مالايا ، بنگال و در ايران در بلوچستان مىرويد . در برخى منابع اين گياه و
Eclipta prostrata
را كه محل رويش آن چين ، استراليا و افريقا مىباشد بهصورت مترادف آوردهاند ( رجوع شود به كد 2194 ) گياه بعدى .
تاريخچه و موارد مصرف درمانى :
گياه از زمانهاى بسيار دور در هند مورد استفاده درمانى قرار گرفته است و به سنسكريت
Kesarata
و
Bhringaraj
و به هندى و اردو
Bhangra
ناميده شده است .
قديمىترين كتاب پارسى كه نام آن آمده است كتاب مخزن الادويه مىباشد خواص و اثرات درمانى گياه تحت عنوان " بهنگره " در اين كتاب ذكر شده كه خلاصه آن چنين است :
طبيعت بهنگره گرم و خشك است ، آشاميدن برگ و ساقه آن در ضعيفى ديد چشم ، ضعف نيروى جنسى ، ورم و سفتى طحال و جذام سودمند است ، مو را سياه مىكند و خوردن حدود 10 گرم آن با نمك و يا مخلوطى از قسمتهاى هوائى گياه ، هليله ، بليله ، آمله به وزن مساوى و به اندازه يك چهارم وزن يكى از مواد ، دارفلفل ، درد قولنج را فورا تسكين مىدهد . به صورت دهانشويه در بيمارىهاى دهان و درد دندان و به شكل قطره چشمى در ورم ملتحمه موثر مىباشد . جوشانده آن با ريشه شيرينبيان در طاسى و با خربق سفيد
Helleborus albus L .
در بهق
( Vitiligo )
و پيسى و با توتياى هندى در اكزما موثر مىباشد و خوردن تخم آن با كنجد و شكر براى چشم و گوش خوب است ( 1 * ) .
قسمت مورد استفاده : اندامهاى هوائى گياه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
اندامهاى هوائى گياه داراى
, Sigmastrol , Tertienyl aldehyd , Ecliptin , Tri thiophene acetylen B - sitosterol
و ريشه محتوى
Thiophene acetylene
مىباشد .
خواص :
مدر ، معرق ، تببر ، ضد التهاب ، خلطآور ، مقوى معده ، ضد خونريزى و مسكن مىباشد .