در خوشههاى كوتاه دم عقربى ، كاسه زنگولهاى داراى رگههاى ارغوانى متمايل به بنفش و دانهها سياه رنگ مىباشند . منشاء اوليه گياه را گالانيا واقع در آسياى صغير دانستهاند .
محل رويش گياه در ايران :
آذربايجان : تبريز ، شمال غربى اردبيل ، خوى ، قوشچى . غرب : اراك ، كرمانشاه . جنوب : نزديك والكى ، اطراف بوشهر ، دشت ارزن ، شيراز ، پاسارگاد ، همدان ، مكران ، كرمان ، بلوچستان ، خراسان .
گياه داراى آلكالوئيد هيوسيامين
Hyoscyamine
و سمى است .
دانههاى گياه از زمانهاى بسيار دور از خراسان به هند صادر مىشد و به سنسكريتى خراسانى يمنى
Khorasani yamani
و
Parashika
و هندى خراسانى اجوان ناميده شده است . دانهها تلخ مزه با طعم روغنى و زننده و به عنوان ضد درد در طب عوام مصرف دارد . به ويژه از دود حاصل از سوختن آن براى آرام كردن درد دندان استفاده مىشود .
Code - 2756
افيغوون
Hypecoum procumbens L .
گياهى است علفى ، يك ساله با شيرابه زردرنگ و خوابآور ، به ارتفاع 40 - 10 سانتىمتر از خانواده
Papaveraceae
، ساقه شياردار ، تقريبا خوابيده ، برگها به رنگ سبز متمايل به آبى با بريدگىهاى باريك ، نوكتيز ، بريدگىها در پائين ساقه بيشتر . گل كوچك به قطر 15 - 5 ميليمتر ، به رنگ زرد روشن و مجتمع ، دو گلبرگ داخلى عميقا سهلوبى ، ميوه قوسى شكل ، باريك ، به درازاى 6 - 4 سانتيمتر ، پس از رسيدن داراى برجستگى مىباشد .
پراكندگى :
نواحى گرم آسيا و اروپا مانند سند ، پنجاب ، افغانستان ، پاكستان ، پيشاور و جنوب اروپا منطقه مديترانه .
در ايران تاكنون ديده نشده است ولى از اين جنس گياهى با نام علمى
Hypecoum pendulum L .
و اسامى محلى تريك ، شاهتره فرنگى ، گل سفيدك . . . در خلخال البرز ، ورامين رويش دارد .
تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى :
ديوسكوريد ذيل
Hupekoon
كه اصطفن و حنين آن را به افيغوون معرب نمودهاند مىنويسد :
گياهى است كه در مزارع گندم مىرويد ، برگ آن به برگ سداب شباهت دارد ، شاخههاى آن كوچك و قوت آن مانند ترياك است كه از خشخاش بدست مىآيد ( ديوسكوريد : 1 * ) . افيغلون ، جالينوس در مقاله هشتم گويد خاصيت سردكننده قوى و در درجه سوم است ( رازى : 2 * ) . جالينوس در مقاله هفتم مىنويسد افيقوون خاصيت سردكننده قوى در درجه سوم را دارد و شريف گفته است كه آن مخدر و مسكن است