ريشه گياه با شراب درد پشت و سياتيك را آرام مىكند و آن مدر مىباشد ( ديوسكوريد : 1 * ) ، و اگر آن را با شراب تناول نمايند گزندگى جميع جانوران را نافع بود ( انصارى : 2 * ) ، خوردن دانه آن با شراب زياد كننده شير مادران و آرامكننده درد كليه و پشت مىباشد ( كولپپر : 3 * ) ، علاوه بر ذكر موارد فوق پزشكان بعدى آن را زيادكننده عرق و قاعدهآور دانستهاند و آن را در موارد سنگ كليه و درد مفاصل موثر و براى اشخاص دموىمزاج زيانآور دانستهاند چه موجب پيدايش بثورات جلدى و خارش مىشود و براى جلوگيرى از زيان بايد آن را با شير مصرف نمايند . طبيعت آن گرم و تر و مقدار خوراك آن 10 - 7 گرم مىباشد ( انطاكى ، حكيم مومن ، عقيلى خراسانى : 4 * ) .
بطورى كه ملاحظه مىشود گياه از زمان ديوسكوريد تا كولپپر به دست فراموشى سپرده شده است و ابن بيطار فقط از ديوسكوريد نقل قول نموده است ( 5 * ) .
قسمت قابل مصرف : كاپيتولهاى گياه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
برگ و سرشاخه محتوى آلكالوئيدهاى
Allantoine , Pyrrolizidinique
، كنسوليسين
Consolicine
، سينوگلوسين ، كولين ، مقدارى نيترات و موسيلاژ مىباشد .
آلكالنهاى گياه خاصيت ضد ميكروب و آلانتوئين خاصيت التيام بخشيدن به زخمها را دارد .
موارد مصرف :
از طريق داخل مانند گل گاو زبان اثرات مدر و معرق را دارا مىباشد و موسيلاژ آن براى بيمارىهاى سينه و سرفه خشك موثر مىباشد ولى به علت سميت آلكالوئيدها براى كبد ، بهتر است از طريق داخل مصرف نشود .
( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 4 ص 319 ش 25
( 2 * ) - از اختيارات بديعى ص 21
( 3 * ) -
Culpeper's Complete Herbal , London . W . Foulsham Co : P : 381
( 4 * ) - تلخيص از تذكره 39 ، تحفه 15 ، مخزن الادويه 61
( 5 * ) - جامع مفردات ج 1 ص 14