شنبليد گشاينده گيرهاى مغز و خياشيم ( غشاء مخاط بينى و عروق داخلى آن ) است ( تميمى به نقل ابن بيطار : 8 * ) .
پزشكان بعدى علاوه بر ذكر موارد فوق مىنويسند : طبيعت آن در سوم گرم و در دوم خشك است بلغم ( موكوس ) كليه قسمتهاى بدن را خارج مىكند و در يرقان و بزرگى طحال موثر است ، ضماد مخلوط آن با زعفران و تخممرغ آماسها را تحليل مىبرد و درد استخوان را تسكين مىدهد و با صبر در سياتيك و نقرس آزموده شده است و شياف مخلوط آن با روغن گوسفند درد بواسير را تسكين مىدهد ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 9 * ) .
( 1 * ) - تلخيص از مخزن الادويه ص 341
( 2 * ) - صيدنه عپ ص 48
( 3 * ) -
Ermodactylos
به معنى انگشتان هرمس يا اصابع هرمس
( 4 * ) - در كتاب الحاوى رازى در موارد متعدد به نامهاى اسكندروس و يا اسكندر طرابلسى برخورد مىنمائيم كه از تاليفات او " علل العين " ، كناش اسكندر و كتاب المعده است كه رازى به آنها رفرانس داده است .
( 5 * ) - منظور از سورنجان گياه مورد بحث مىباشد . ناظم الاطباء
Colchicum atumnale
را با عنوان كلشيك در پزشكىنامه ص 686 شرح داده است . بنا بر آنچه در فوق آمد منظور از سورنجان بدون پسوند در كتب قديم گونههاى
Luteum
و
Speciusum
و گياه مورد بحث بوده است .
( 6 * ) - پزشكىنامه ج 2 ص 696
( 7 * ) - تلخيص از اختيارات بديعى ص 34 و 258
( 8 * ) - تلخيص از جامع مفردات الادويه و الاغذيه جلد سوم ص 71
( 9 * ) - تلخيص از تحفه حكيم مومن صفحه 158 و مخزن الادويه صفحه 341
Code - 2684
ام وجع الكبد
Herniaria glabra L .
گياهى علفى ، پايا ، ندرتا يك ساله ، به رنگ سبز روشن از خانواده
Caryophyllaceae
، ساقه كركدار ، متعدد ، نازك به درازاى تا 30 سانتيمتر گسترده بر روى زمين با شاخههاى زياد به درازاى 15 - 5 سانتيمتر ، برگها كوچك به رنگ سبز روشن ، بيضى تخممرغى بدون پايه ، گلها ريز به صورت خوشه به رنگ سبز از بغل برگ خارج مىشود ، گلبرگها سفيدرنگ از كاسبرگها كوچكتر ، كاسبرگها بىكرك در كناره مژهدار و در تابستان بر روى گياه مشاهده مىشوند . ميوه به صورت كپسول و محتوى دانههاى قهوهاى رنگ است .