تاريخچه :
نام جنس از واژه
Genein
يا
Geuo
لاتين به مناسبت رايحه دلپذير و مزه و نام گونه از
Urbanus
لاتين اسم شهر
Dweller
كه اولين بار گياه در آنجا مورد مصرف قرار گرفته به گياه داده شده است .
پاراسلوس آن را براى نزله معده و روده مصرف نموده و به عنوان قابض براى درمان اسهال و جلوگيرى از خونريزى از زمان قديم مصرف شده است .
گياه در ايران از زمان قاجاريه مصرف شده و در مفتاح الادويه آمده است بواسطه داشتن اسانس محرك عمل هاضمه و بواسطه تانن قابض و آبدزدك [ تزريق ] آن در واژن معمول است ( 1 * ) .
تركيبات شيميائى :
تاننها : 12 تا 28 درصد به خصوص گالوتاننها .
گليكوزيدهاى فنوليك : ژئين
Gein
يا
C 21 H 30 O 11
كه تحت اثر آنزيم ژئاز
Geas
به گلوكز و اوژنول
Eugenol
و ويسيانوز تجربه مىشود .
اسيدها : گاليك ، الاژيك
Ellagic
، كافئيك ، كلروژنيك ، و پروكاته شيك اسيد .
قندها : ساكارز ، گلوكز ، فروكتوز ، ويسيانوز
اسانس : 3 / 0 درصد كه 80 درصد آن را اوژنول تشكيل مىدهد .
لاكتونهاى سزكوئى ترپن : كنىسين
قسمت قابل مصرف : ريزوم و ريشه
خواص :
قابض ( مربوط به تانن ) ، ضد التهاب و آنتى اكسيدان ( بواسطه اوژنول ) ، مقوى دستگاه هاضمه ، تببر ( كنى سين ) ، ضدعفونىكننده و متوقفكننده خونريزى .
موارد مصرف :
از داخل براى درمان اسهال بويژه اسهالهاى ناشى از ضعف مفرط ، عفونتهاى معدى رودهاى ، سوء هضم ، كمك به درمان اولسرپپتيك ، اخلاط خونى ، لكوره ، خونريزى رحم ، دردهاى ماهيچهاى و تبهاى متناوب . در استعمال خارج به صورت غرغره در التهاب دهان ، گلو ، آفت ، درد ، التهاب و خونريزى لثه و به صورت محلول شستشو و انگان براى شستشوى زخم و هموروئيد .
اشكال داروئى :
گرد ريشه و ريزوم : 1 تا 4 گرم به عنوان قابض و مقوى
دمكرده : 2 قاشق مرباخورى در هر فنجان سه بار در روز در اسهال چند فنجان در روز