پراكندگى :
گياه در حاشيه مزارع ، اماكن مرطوب و سايه ، شكاف درختان اغلب نقاط اروپا به ويژه انگلستان ، امريكا ، افريقا ، آسيا از جمله ايران بطور وحشى وجود دارد . محل رويش آن در ايران بندر گز ، زيارت ، نهارخوران ، دره چالوس ، هشتپر ، حسن بگلو ، اطراف رشت ، لاهيجان ، شهبازان ، بيشه ، نيشابور ، لوشان و پس قلعه مىباشد .
تاريخچه :
اسم جنس گياه مشتق از
Geranos
يونانى ( كلنگ - كركى - درنا ) و نام گونه گياه از نام قديس
St . Robert
گرفته شده و به لاتين گياه
Herba Sanctii Rupertii
ناميده شده است . اين شخص اولين فردى است كه به خاصيت جلوگيرى از خونريزى گياه پى برده است . هيلدجارد كاهن دير
Rubertsberg
در قرن دوازدهم بعضى از خواص ديگر گياه را ذكر كرده است .
ديوسكوريد ذيل عنوان
Geranion
كه اصطفن و حنين آن را به غارانين معرب نمودهاند مىنويسد . . . . جنس ديگرى از اين گياه وجود دارد كه شاخههاى آن نازك ، غبار ( پرز ) دار و درازاى آن به اندازه دو وجب ، برگ آن شبيه به برگ ملوخيا ، در اطراف شاخهها چيزى شبيه به سرغرنوق ( درنا - كلنگ ) با منقار آن يا به اسنان الكلب وجود دارد در پزشكى مورد مصرف درمانى ندارد ( 1 * ) .
كولپپر آن را براى جلوگيرى از هر نوع خونريزى ، زخمها ، زخمهاى كهنه ، انسداد كليه و مثانه سودمند و آن را مدر دانسته است ( 2 * ) .
ناظم الاطباء مىنويسد : ژرانيوم ، ابره الراعى ، شمعدانى مشتق از ژرانوس يونانى مىباشد كه به معنى راعى ( درنا ) و از عوامل قابض مىباشد ( 3 * ) .
قسمت مورد استفاده : گياه كامل به ويژه اندامهاى هوائى .
تركيبات شيميائى :
تانن ، رزين ، اسانس به مقدار تراس ، ژرانين
Geranine
، الاژيك اسيد ، سيتريك اسيد ، قند ، يك ماده تلخ .
خواص :
قابض ، آنتى فلوژستيك ، مقوى قلب ، كمكننده فشار خون و قند خون و ادرار
موارد مصرف :
هر نوع خونريزى ( خونروى در فواصل قاعدگى ، افزايش خون قاعدگى ، اخلاط خونى ) ، زخم معده و اثنى عشر ، گاستريت ، گاسترو آنتريت و در استعمال خارج به صورت غرغره در ورم مخاط دهان و حلق ، گلو