روشن ، داراى چهار گلبرگ به تعداد زياد به شكل خوشه در انتهاى ساقه يا در انشعابات مجاور رأس ساقه در تابستان و اوايل پائيز ديده مىشوند . ميوه دو قسمتى ، تخممرغى شكل و خاكسترىرنگ است .
گياه در كنار جادهها ، دامنه كوهها و زمينهاى باير اروپا ، قفقاز ، سيبرى ، سوريه ، شمال عراق و غرب آسيا به تعداد زياد و فشرده مىرويد . گياه در شمال امريكا نيز به صورت بومى درآمده است . محل رويش آن در ايران ، رودبار ، عمارلو ، كبوترچاك ، گونپشته ، اشترانكوه ، قرهداغ ، علىبلاغ ، تفرش ، لرستان و كرمان مىباشد .
تاريخچه :
گياه را به يونانى
Galion
ناميدهاند كه به غاليون معرب شده است . نام جنس گياه از
Gala
به معنى شير گرفته شده است . پزشكان قديم درباره خواص و موارد مصرف درمانى آن چنين مىنويسند :
" غاليون " را " غالاريون " ( 1 * ) نيز مىنامند كه آن و لبنى به معنى لبن مىباشد چه شير را مانند پنير منعقد مىسازد . ضماد گل آن در سوختگى سودمند و خونريزى را قطع مىكند و مخلوط آن با قيروطى و روغن گل سرخ خستگى را بر طرف و ريشه گياه نيروى جنسى را زياد مىكند ( ديوسكوريد : 2 * ) . خشككننده ، كمى تند ، خوشبو و رنگ آن مانند رنگ به مىباشد ( رازى : 3 * ) . طبيعت گل آن گرم در اول و خشك در دوم و ريشه آن در آخر اول گرم و در دوم تر است ( عقيلى خراسانى : 4 * ) .
ابن سينا آن را غاليون و غالمون ( 5 * ) ، حكيم مومن ( 6 * ) و عقيلى خراسانى عاقد اللبن نيز ناميدهاند چه مانند مايه پنير شير را مىبندد .
قسمت قابل مصرف : سرشاخههاى گلدار
تركيبات شيميائى :
اسيدهاى آلى مانند : اسيد گالىتانيك ، اسيد سيتريك
گليكوزيدهاى ايريدوئيد
Iridoid
: نظير
Scandosid , Peruloside , Monotropin
فلاونوئيدها 2 درصد : به ويژه گليكوزيدهاى كوئرستين مانند
Palostroside , Isorutin
.
آنتراكينونها ، قليائيات و يك ماده قرمزرنگ از گروه آليزارين .
قسمت سبز گياه داراى آنزيم پاراكيموزين
Parachymosine
است كه منعقدكننده شير است .
Asperuloside
مىتواند به پروستاگلاندينها كه هورمون محرك رحم و عروق خونى است تبديل شود .
خواص درمانى :
مدر ، قابض ، ضد اسپاسم ، ضد التهاب و ضدعفونىكننده است .