4 -
Boletus edulis Bull
كه ابو ريحان بيرونى آن را جزء فطرها آورده است
از بعضى فطرها مانند
Polyporus officinalis Fr .
كه در طب سنتى به نام غاريقون يا غاريقون ابيض ناميده مىشده استفاده درمانى به عمل مىآمده است اين قارچ از مسهلهاى قوى مىباشد و در دفع عرقهاى شبانه مسلولين و دفع ترشح شير مصرف مىشود . مقدار خوراك آن 30 - 20 سانتىگرم به هنگام شب موقع خواب است .
برخى ديگر از فطرها سمى هستند كه از آن جملهاند :
1 -
Ammanita muscaria ( L . ) Secr .
كه داراى گلوكزيدهاى سمى آمانىتين
Amanitine
و آمانين و بسيار سمى و كشنده است .
2 -
Ammanita muscaria ( L . ) FR .
كلاهك اين قارچ داراى خالهاى زردرنگ است . مواد سمى اين قارچ
Ibotic acid
و
Muscimol
است . سابقا از آن در دفع فالج ، صرع و قطرب استفاده مىشده است .
عوارض حاصل از مسموميت :
وجود خون در مدفوع ، استفراغ ، كشيدگى عضلات ، سيانوز ، تشنج و مرگ است .
تاريخچه و موارد مصرف فطرها در طب سنتى :
از زمانهاى بسيار دور از قارچها در تغذيه استفاده مىشود . به آشورى آنها را
Kamatu
، به عبرى
Foturi
و به يونانى
Muketon
ناميده شده و ديوسكوريد آنها را
Mukutos
ناميده كه اصطفن آنها را به عوقيطس معرب نموده و معادل آن را فطر آورده است .
نظريه قدما راجع به " فطر " به شرح زير است :
انواع خوراكى ، غير خوراكى و كشنده دارد . انواع خوراكى آن لذيذ ، مغذى و غذائيت آن زياد است .
زيادهروى در خوردن آن زيان مىرساند زيرا هضم آن مشكل و شخص را به خناق و هيضه مبتلا مىنمايد . در اين صورت بايد به شخص نطرون ، خاكستر مخلوط به سركه ، جوشانده صعتر يا فودنج جبلى يا فضله مرغ در سركه مخلوط شده با مقدار زياد عسل داد ( ديوسكوريد : 1 * ) .
انواعى از آن كشنده هستند . مردى را كه از انواع سمى خورده بود ديدم كه به تنگى نفس ، غش و عرق سرد مبتلا شده بود با كوشش زياد و دادن مواد مقطعه و جوشانده فوتنح با سركه و كف به ورق درمان شد .
خوز گفته است كه زيادهروى در خوردن آن باعث سختى دفع ادرار مىشود ( رازى : 2 * ) . فطر را سماروغ خوانند و كلاه ديوان ، سرد و تر است در درجه دوم . بولس گفته است كه آن فربهى مىآورد به ويژه فطر سرخ ( غاريقون احمر ) كه با ميپخته بخورند ( هروى : 3 * ) . بهترين نوع فطر " بوليطا "
( Boletus edulis Bull )
و پس از آن امانيطا ( 4 * ) ( امانيت نارنجى
Agaricus aurantiacus L .
) است و ساير انواع آن خطرناك است ( ابو ريحان : 5 * ) .