تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 193

مساهمون:

ص١٩٣
3 تا 5 ساله 20 - 15 گرم 5 ساله تا سن بلوغ 30 گرم اشخاص باغ 60 گرم عوارض : عوارض سوئى ندارد فقط نفاخ است .
Code - 2483
گل سرنگون
Fritillaria imperialis L .
گياهى است پايا ، علفى از خانواده
Liliaceae
، پيازدار ، ساقه افراشته ، استوانه‌اى ضخيم ، قهوه‌اىرنگ به ارتفاع تا 1 متر ، برگ‌ها سبز ، تخم‌مرغى كشيده ، باريك ، نوك‌تيز ، موجدار ، به صورت دسته يا در قسمت انتهائى ساقه گلدار مانند كاكل قرار دارند و گل‌ها به شكل زنگوله با دمگل خميده در زير آن قرار گرفته‌اند و يا برگ‌ها در وسط ساقه به شكل فراهم دور ساقه را فرا مىگيرند . قاعده ساقه فاقد برگ است . گل در فروردين و ارديبهشت ظاهر مىشود . جام گل زنگوله‌اى قرمز يا قرمز تيره ، ميله پرچم كوتاهتر از جام ، دمگل برگشته و گل آذين رأس ساقه با 8 - 5 گل واژگون . ميوه : كپسول بزرگ ، 8 باله به طول 4 سانتيمتر . پياز فلس‌دار به رنگ زرد با بوى ناپسند . منشاء گياه غرب آسيا ، ايران ، افغانستان ، تركستان است و تا مناطق غربى هيماليا كشيده شده و به ساير نقاط انتقال يافته است .

محل رويش آن در ايران :

در ارتفاعات زاگرس ، كوه‌هاى بختيارى ، كوه‌هاى آرومان كردستان و شاهر ، الوند ، اشتران كوه ، صحنه ، قصر شيرين ، ارتفاعات گردو در رضوان . شيراز و آذربايجان بطور وحشى مىرويد .

قسمت قابل مصرف :

پياز مىباشد كه داراى بو و طعم ناپسند مىباشد . پياز را پس از شستشو يك يا دو روز در آب يا آب داراى 2 درصد استيك اسيد قرار مىدهند سپس مىشويند تا بو و طعم ناپسند آن زايل شود .

تركيبات شيميائى :

پياز داراى آلكالوئيد امپريالين
Imperialine
( راده آمين
Raddeamine
، سيپه‌ئىمين
Sipeimine
) به فرمول
C 27 H 43 NO 3
و از سموم قلب مىباشد كه در اثر پختن سميت آن از بين مىرود . اين الكالوئيد
Petilium eduardi Shk
و
Fritilliaria cirrhosa D . Don
كه به چينى
Guan - bei - mu
ناميده مىشود وجود دارد . گياه اخير در چين در سرفه‌هاى خشك و اخلاط خونى مورد مصرف دارد .