تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤
گياه در منطقه وسيعى از ايران از جمله اطراف مشهد ، بجنورد ، طبس ، بين دامغان و سمنان ، اصفهان ، يزد ، پنج آب در دره هراز ، تبريز ، تبريز به طرف اهر ، آباده ، كرمان ، خاش و زاهدان . . . رويش دارد . از اين گياه نيز گم‌رزين سكبينج يا سكبينه حاصل مىشود و اثرات درمانى آن مانند گم‌رزين
Ferula persica Willd
مىباشد و خواص آن ذيل كد 2425 آمده است .
Code - 2431
عكرش
Festuca altissima All .
پزشكان دوران اسلامى ذيل " ثيل " دو گياه
Cynodon dactylon Pers
( 1 * ) و
Agropyron repens ( L . ) P . Beauv
را به ترتيب شرح مىدهند . صاحب مخزن و پزشكىنامه گياه سومى را نيز ثيل ناميده‌اند كه به نام ثيل مائى ، مرغ مائى و عكرش ناميده شده است . نام عكرش به انواع
Fluitens , Caespitosa , Fusca
و
Altissima
از جنس
Festuca
داده شده است . صاحب مخزن مىنويسد " قسم سوم ثيل
( Festuca )
را چون در ظرف زجاجى بر آتش ملايم بسوزانند و در ظرف مس بسايند ضماد آن را جهت قطع خون بواسير مجرب شمرده‌اند و گويند زياده بر سه مرتبه احتياج نمىشود كه هر مرتبه نيم درم ( حدود 5 / 1 گرم ) آن را بمالند و ضماد تازه آن با روغن گل به غايت ملين ، منضج و محلل است ) ( 3 * ) . ( 1 * ) - رجوع شود به كد 1969 ( 2 * ) - رجوع شود به كد 199 ( 3 * ) - از مخزن الادويه ص 184 ذيل عنوان ثيل
Code - 2435
لول
Ficus bengalensis L .
درختى است بسيار بزرگ به بلندى 20 متر داراى شيرابه كائوچوئى از خانواده
Moraceae
. از تاج درخت و شاخه‌ها ريشه‌هاى هوائى خارج شده و به زمين مىرسد و پس از فرو رفتن در خاك ساقه‌هاى جديدى از آن خارج مىشود و تالارى سرسبز با ستونهاى متعدد و سقفى واحد كه تاج درخت است تشكيل مىدهد بطورى كه صاحب مخزن مىنويسد " هزار سوار زير سايه درخت ( كهنسال ) ايستاده شوند " برگ‌ها بيضى شكل به ابعاد 20 - 10 و 12 - 5 سانتيمتر بدون دندانه ، ميوه به اندازه فندق و فاقد دم مىباشد . منشاء گياه هند شرقى و پاكستان مىباشد و در جنوب كشور ، بندرعباس ، قشم ، آبادان ، بوشهر ، چاه بهار و كيش رويش دارد .

تاريخچه و موارد مصرف در طب سنتى :

هندوان آن را مقدس دانسته و به سنسكريت
Vata
و به هندى " بر " ناميده‌اند . ابو ريحان بيرونى آن را ذيل اثبه و اثابه
Athabah
( 1 * ) ] كه امروز نيز به عربى اثأب ناميده مىشود و صاحب مخزن ذيل " بر " آن را