Code - 2386
پيشى
Fabiana imbricata Ruiz et Pav .
از جنس " فابيانا " حدود 20 گونه در آمريكاى جنوبى ، پرو ، شيلى و به خصوص آرژانتين مىرويد . گونه امبريكاتا به شكل درختچه و بومى شيلى و پرو مىباشد و چون داراى گلهاى زيبائى مىباشد پرورش داده مىشود ، ساقه به بلندى تا 2 متر ، شاخهها فراوان ، افراشته ، برگها خيلى كوچك فلسى مانند ، سپرز رنگ و گل به رنگ سفيد و به شكل بوق مىباشد .
تاريخچه :
در تأليفات پزشكان ايرانى قبل از دوران قاجاريه نامى از گياه برده نشده است . در دو كتاب تأليفى دوران قاجاريه درباره گياه چنين آمده است :
" عصاره روان آن به مقدار 4 تا 6 قاشق با آب در آفات كبدى و بولى و نزله مزمن موثر و سبب خروج سنگها گشته و مدر است " ( 1 * ) .
" پيشى ، " فابيانا امبريكاتا " نباتى است بومى برزيل ماده موثره آن فابيانين و علاوه بر آن محتوى سقزى تلخ مىباشد و اهالى شيلى آن را مانند مدرات در دفع نزله مثانه ، ورم مثانه و سنگ ( 2 * ) كليه مصرف مىكنند .
30 گرم نورستههاى آن را خرد كرده در 1000 گرم آب مىجوشانند . صاف كرده و در عرض دو روز در چهار دفعه معمول مىدارند و از عوامل خردكننده سنگ ( 3 * ) و نيز در امراض كبد استعمال مىنمايند " ( 4 * ) .
قسمت قابل مصرف : برگ و شاخههاى تازه
تركيبات شيميائى :
گياه محتوى الكالوئيد فابيانين ، فابيارزن
Fabiaresen
، گلوكوتانوئيد ، اسانس
Fabianol
، فابياترين ، موم و تانن مىباشد .
خواص درمانى و موارد مصرف :
مدر ، محرك ترشحات كبد و در بيمارىهاى مربوط به مثانه موثر مىباشد و دمكرده 30 در هزار آن را صاف نموده به مقدار 8 گرم يك بار و 24 گرم در 24 ساعت مصرف مىنمايند .
( 1 * ) - تلخيص از مجمع الادويه ناصرى ص 41 ترجمه مهذب السلطنه
( 2 * ) - اصل : رمل
( 3 * ) - اصل : مفتت الحصاه
( 4 * ) - پزشكىنامه ج 1 ص 172