محل رويش :
آبگيرها و تالابهاى مناطق گرمسيرى شمال هند ، بنگلادش ، چين ، ژاپن و تايوان . به چينى گياه را
Qianshi
و به هندى
Makhana
مىنامند .
تاريخچه :
ابو ريحان بيرونى در كتاب صيدنه آن را با نام " مكهيارك " آورده و مىنويسد : داروى هندى است كه مخلوط آن با زاج بواسير را از بين مىبرد [ چوب آن جانشين حبظيانا ( 1 * ) و عرطنيثا ( 2 * ) مىباشد آن را با زاج و سركه مخلوط نموده بر بواسير مىمالند ] * ( 3 * ) .
مكهاره بيخ نباتى است هندى مشهور به تال مكهانه و در هند و بنگاله در تالابها بسيار مىرويد ، گل و برگ آن به برگ و گل نيلوفر شباهت دارد ، تخم آن تقريبا كروى با پوست سياهرنگ و سخت ، مغز آن سفيد ، شيرين ، لزج و بد طعم است . رسيده آن را پس از بو دادن و نارس آن را بدون پختن مىخورند .
طبيعت آن گرم و تر مىباشد تازه آن مقوى بدن و باه و زيادكننده منى در سردمزاجان مىباشد ولى براى گرممزاجان مضر است . بريان كرده آن مغذى و بندآورنده اسهال است ( 4 * ) .
قسمت قابل مصرف : شاخههاى كوچك ، پوست ، ميوه و دانه
تركيبات شيميائيك
دانهها داراى
Tocopherols
و
Cerebroside
مىباشد .
خواص : مقوى و آنتى اكسيدان
موارد مصرف درمانى :
از طريق داخل در اسهال مزمن ، لكوره ، ضعف ، سپرز و كليه ، زيادى پيشاب ، وجود اسپرم در ادرار ، ناتوانى جنسى ، انزال غير ارادى و زودرس .
موارد مصرف در آشپزى :
از پولپ ميوه به عنوان نوشابه سرد و مقوى استفاده به عمل مىآيد . از دانه تازه و خشك شده براى تهيه ترشى و از دانه بو داده براى تهيه انواع كارى و سوپ و در چين از آرد آن در ناتوانى استفاده مىشود .
( * ) - در متن اينچنين است
( 1 * ) - در اصل خطيانا
( 2 * ) - اصل : عطنيثا