خواص و موارد مصرف آن در طب قديم :
خواص درمانى اين گياه و 6 گياه مشابه ديگر قبلا تحت عنوان يتوع ذكر شده است . از آنجا كه قدرت اثر درمانى اين گياه بيشتر ( شديد الاثرتر ) مىباشد يتوع نر و ديگر آن را يتوع ماده ناميدهاند . به " يتوع " كد 2339 همين مجموعه رجوع شود .
( 1 * ) - اسامى يونانى كد 2339 واژهنامه ملاحظه شود
( 2 * ) - دياسقوريدوس 361 ، صيدنه عپ 381 ، قانون عب 334 ، شرح اسماء م 215 ، جامع مفردات ج 4 - 204 ، مخزن 581
Code - 2345
يتوع سروى
Euphorbia cyparissias L .
گياهى است بوته مانند ، پايا به ارتفاع 50 - 20 سانتيمتر ، از خانواده افوربياسه ، داراى ريزوم و برگهاى بسيار زياد ، باريك ، دراز و كشيده ، در پائيز به رنگ قرمز روشن و گل به رنگ زرد مىباشد .
گياه در سرتاسر اروپا ( به استثناى شمال ) ، غرب آسيا در زمينهاى جنگلى و كنار پرچينها رويش دارد .
تاريخچه :
ديوسكوريد گياه را
Kyparissias
ناميده و اصطفن و حنين آن را به قوبارسياس معرب نمودهاند و پنجمين گياه از هفت گياهى است كه ديوسكوريد ذيل عنوان
Tithymallos
( م - طيثومالص - يتوع ) توصيف نموده است . وى مىنويسد گياهى است كه درازاى ساقه آن حدود يك وجب يا بيشتر حتى يك ذرع ، رنگ آن مايل به سرخى و برگ آن به برگ صنوبر تازه روييده شباهت دارد . گياه پر از شيرابه و خواص درمانى آن مانند ساير يتوعات ( منظور هفت گياه ) مىباشد ( 1 * ) . ابن سينا درباره اين نوع مىنويسد آن را قورباساس مىنامند كه به معناى سروى است ( 2 * ) و صاحب مخزن نيز ذيل يتوع پس از شرح 4 گياه يتوع ذكر ، يتوع انثى ، بحرى و مشمش چنين مىنويسد " يتوعى ديگر مىباشد كه آن را سروى نامند . . . و اين نيز در قدرت مانند ساير اصناف مذكوره " ( 3 * ) .
خواص درمانى اين هفت گياه كه مشابه هم مىباشد قبلا گفته شد . به كد 2339 مدخل " يتوع " رجوع شود .
تركيبات شيميائى :
رزين ، صمغ و يك ماده گس و تند به نام
Euphorbine
.