اشتباهات مترجمين ، مولفين و محققين :
* - اصطفن در ترجمه كتاب دياسقوريدوس تصور كرده است كه جنجيديون يا غينغيديون ( يونانى
Giggidion
) كه نام علمى آن
Daucus gingidium L .
است شاهترج ( - شاهتره ) مىباشد و مىنويسد " غينعيديون هو الشاهترج " ( دياسقوريدوس م - 2 ص 204 ) . اولين فردى كه متوجه اين اشتباه شده ابو ريحان بيرونى است ( مراجعه شود به كد 2492 ) .
* - اسرائيلى قرطبى مىنويسد " لسان العصافير هو ثمر الدردار و يقال له طاليسفر " ( شرح اسماء م - ش 212 ) . لسان العصافير
Fraxinus excelsior L .
است نه دردار
Ulmus
و طاليسفر ( مراجعه شود به كد 2479 ) .
* - ماليا ( يونانى
Melia
) هو المران ( دياسقوريدوس م - 1 ص 86 ) ، عيسى بك آن را
Fraxinus excelsior L .
تفسير نموده است ( تحشيه تفسير كتاب دياسقوريدوس ش 81 ) . بنا بر دلايلى ه ذيل مدخل زان عرض نمودهام ماليا
Fagus sylvatica
است نه لسان العصافير ( رجوع شود به كد 2401 همين جلد دايره المعارف ) .
* - سلت يا جو برهنه : براى مشخص نمودن نام علمى سلت محققين با مشكلات فراوان مواجه بوده و دچار سردرگمى شدهاند عيسى بگ نام علمى آن را
Triticum spelta
و اسامى مترادف آن را حنطه روميه ، شعير رومى ، شعير هندى ، حنطه صغار ، خندروس ، اللصب ، جو برهنه ، كنيب ، زاآ - علس ، اشفالته ذكر نموده است ( معجم الاسماء النبات صفحه 183 ) . 5 گياه اول اسامى مترادف با خندروس هستند بقيه اسامى مربوط به گياهان ديگرى است در شليمر و فرهنگ معين سلت مترادف با جو برهنه و دوسر
Avena sativa
، در فرهنگ نفيسى مترادف با جو بىپوست ، مرحوم زرياب در تصحيح و تحشيه صيدنه ابو ريحان نام علمى آن را
Triticum spelta
و مايرهوف در شرح اسماء
Hordium disticum var . nudum
يا به نقل وى از عيسى
Triticum spelta
درج نموده است ( شرح اسماء م - ش 270 ) . بنا بر مستندات ارائه شده ذيل عنوان سلت نام علمى سلت
Hordium disticum var . nudum
مىباشد ( مراجعه شود به كد 2716 ) .
* - بنگ : واژه بنگ در زبان فارسى بين سه گياه از جنس هيوسياموس
Hyocyamus
و برگ خشك شده يا افشره شاخههاى تازه گياه
Cannabis sativa L . var . indica Lam
مشترك است . اگر بعد از بنگ واژههاى سفيد ، سياه و يا سرخ آمده باشد به ترتيب منظور گونههاى
Aureus ù Niger , Albus
از جنس هيوسياموس مىباشد .
متأسفانه برخى از محققين و مترجمين مرتكب اشتباهاتى درباره اين گياهان شدهاند و بر خلاف آنچه گفته شده " اين خلط ظاهرا در گذشتهاى بسيار دور روى داده است " ( مراجعه شود به دانشنامه جهان اسلام ذيل عنوان بنگ ) . چنين اشتباهى هرگز در آثار پزشكان سنتى ديده نشده است در كليه كتب قديم شرح اين گياهان بطور جداگانه ذيل عنوان بنج ( هيوسياموس ) و قنب ( كانابيس ) آمده است تنها در كتاب الابنيه بنج با نام فارسى " بنگ " و قنب با عنوان " شاهدانج " ( - شاهدانه ) آمده است . هروى ذيل بنگ مىنويسد " بنگ سياه باشد و سرخ و سفيد ( الابنيه ص 65 ) و خواص درمانى كه ذكر مىنمايد كاملا با آنچه پزشكان سنتى ديگر