دادند . بازتاب كشف فناستين ، ضد تب و ضد درد ، در محافل پزشكى و داروسازى هياهو و غوغايى بزرگ برپا كرده بود و باير در آن جلسه پيشنهاد كرد فعلا روزى 20 كيلوگرم از اين دارو ساخته شود و گفت اميدوار است داروى مزبور به زودى شهرت جهانى كسب كند « 3 » و براستى ، اين آرزو برآورده شد . زيرا پس از گذشت صد سال از آن تاريخ و كشف هزارها داروى ضد تب و ضد درد گوناگون باز فناستين در همهء كشورهاى جهان به شكل قرصهاى
A . P . C
بعنوان دردشكن و تببر مصرف روزافزون دارد .
كارخانهء باير ، رقيب سرسختى داشت به نام هوخست ، مدير اين آزمايشگاه داروسازى همينكه ديد باير دارويى به نام فناستين ساخته و شهرت جهانى پيدا كرده است به جد و جهد پرداخت تا از حريف به دنبال نيفتد و از اين نمد كلاهى بيابد و از آن رو او هم داروى ضد تب و ضد دردى به نام آنتىپيرين به بازار آشفته و پرمشترى وارد كرد و در كنار فناستين بر بساط بگسترانيد . در همهگيرى ( اپيدمى ) گريپ كه به سال 1889 سراسر اروپا را فراگرفت ، آنتىپيرين و فناستين ، در همه جا و به هر گوشه و كنار و به اين سو و آن سو ، دوشادوش و دست بدست هم ، به راه افتاد و مصرف عمومى پيدا كرد و سپس از آنجا به ديگر نقاط جهان راه جست .
يك داروساز آلمانى ، در آن عصر ، مشاهدات خود را دربارهء آنتىپيرين چنين نوشته است : « در مدت هشت الى ده روز ، از بامداد پگاه تا پاسى از شب گذشته ، من در پستوى داروخانهء خود واقع در اشتوتگارت به پيچيدن نسخه براى بيماران مشغول بودم و كارم به اين منحصر بود كه به هر روز 700 الى 800 بسته آنتىپيرين به مشتريان تحويل بدهم . در پايان شب آنتىپيرين موجود در داروخانه هم به پايان رسيده بود . »
چون فناستين و آنتىپيرين مصرف روزافزون پيدا كرد ، كارخانههاى باير و هوخست بناگزير تشكيلات و آلات و ادوات آزمايشگاههاى خود را براى تهيه مقاديرى زيادتر از آنها بسط و توسعه دادند و از آنجا كه با فروش آن دو دارو سودهايى هنگفت در كيسه انباشتند ، حرص و آز بشرى و لذت چاشنى سودجويى و فزونطلبى زير دندانشان مزه كرد و بر آن شدند تا ، با تلاشهاى پىگير و كوششهاى شبانهروزى ، دايرهء كار را هرچه فراختر و حلقات شبكات صيد و شكار و دام و تله را هرچه بيشتر كنند ، از آن رو به ساختن داروهاى شيميايى و تركيبى پرداخته و يكى را پس از ديگرى به بازار عرضه كردند . اندكاندك در كشورهاى ديگر اروپا و نيز در آمريكا ، آزمايشگاههاى داروسازى تاسيس شد و تشكيلات آنها به مرور توسعه يافت و در دهههاى اول قرن بيستم ، صنعت داروسازى در رديف صنايع بزرگ درآمد ، بويژه پس از جنگ جهانى دوم ، با تشكيل تراستها و شركتهاى چند مليتى و سرمايههاى كلان به هيكل
هامش
( 3 ) .Cinquante Annees . 1888 - 1938 . Medicaments . p . 9 .