از جمله پزشكى نمود . بايد پزشكان عاليقدرى همچون « جبرئيل » و « بختيشوع « 1 » » را دست پرورده آن دانشگاه بشمار آورد . متأسفانه كتب و نسخ پزشكى دستنخوردهاى كه مربوط به آن دوران باشد امروزه در اختيار ما نمىباشد . تنها ده دستور بهداشتى از « سيادق » پزشك انوشيروان بجاى مانده است :
« آوردهاند كه نوشيروان عادل ، كسرى ، را طبيبى بود سخت دانا و نام او « سيادق » يا به قولى « ساروق » و به غايت پير شده . ملك عادل انديشيد كه چون طبيب را وفات برسد عوض او نيابد . طبيب را گفت تو داناترين مردم زمانه منى .
من سخت وجود خود به وجود تو نگهميداشتم . اكنون عمر تو بپايان رسيده ، مىترسم كه ناگاه مرگ كمين كند و ترا بربايد و من مثل تو در عالم نيابم . پس طبيب گفت ده چيز با تو بگويم ، اگر در مدت عمر خود بدان كار كنى محتاج هيچ طبيبى نگردى . ملك گفت بگوى ، گفت آنكه :
1 - تا در معده تو بقيه طعام باشد تا آن هضم نشود ديگر نخورى .
2 - بايد هيچچيز به گلو فرونبرى الّا نيك خائيده تا معده خراب نشود و هضم عاجز نيابد .
3 - بايد هر شب به وقت خفتن خود را بر مستراح عرضه كنى تا از آن تولدات بد حاصل نيابد .
4 - بايد كه چون بول تقاضا كند ، در حال ، خود را فارغ گردانى اگرچه بر پشت اسب باشى .
5 - بايد كه دارو در آنوقت خورى كه محتاج باشى و پيش از رنج نخورى تا از آن زحمات متولد نشود .
6 - بايد كه خون را در تن نگاهدارى و فصد بسيار نكنى تا خون مر ترا نگاهدارد .
هامش
( 1 ) - دو تن از پزشكان خانواده مشهورى كه رياست بيمارستان گنديشاپور را بر عهده داشتند .