بارهنك م ل بهدانه نيم ل ترنجبين 2 م ل روغن بادام 3 م ل بنوشند و اكر خون داشته سفوف مقرى 2 م ل اضافه كنند و عصرها لعاب اسپرزه عرق بيد فادزهر نيم ل طباشير نيم ل بنوشند و روزى يك آب يا دو آب از لعاب اسپرزه صمغ عربى اقاقيا روغن بادام اماله كنند و اكر خون داشته باشد و الا از لعاب اسپرزه لعاب ريشهء خطمى روغن بادام احتقال نمايند و همچنين اكر خون داشته باشد از شير دختر زرده تخممرغ خانكى خاكشير كاغذ آبى عطارى احتقال نمايند روزى يك دفعه و بعد از دو سه روز هر قدر عطش بهم رسد لعاب اسپرزه لعاب ريشه خطمى با قليلى روغن بادام بنوشند و هر پنج روز يك دفعه منضج مذكور را بعلاوه مغز فلوس روزها و شبها آش انار و آب انار بخورد و اكر ذحير كاذب باشد در اوايل استعمال قوابض جايز نيست و بعد از تفتح سدّه و رفع ورم عيبى ندارد و ديدم كه استاد المتاخرين ميرزا محمد اصفهانى در ذحير كل ورمى را فصد باسليق كرد در همان روز افاقه كلّى كرد و رفع ناخوشى شد
قولنج
مرضى بود كه مانع خروج براز بود و بان وجعى عظيم بود و كاهى باشد چنان اشتداد نمايد كه بيم هلاكت بود و بيشتر حدوث او در روده قولون بود و كاهى در اعور هم حادث شود اكر سبب ان بلغم سرخ بود علامت ان تقدّم سقوط اشتهاست و تخمه و شدّت احتباس و خروج بلغم در ثقال پيش از حدوث مرض و قلة خروج براز و اكر به سبب ان ريح غليظ بود علامت ان انتقال وجع و كاهى ساكن كردد و اروغ ترش آرد و سقوط اشتها و تخمه و قراقر و نفخ در شكم علاج صبحها خارخسك تاجريزى ترنجبين هريك