شخص از اجلّه كه در اسهال دموى آب سرد كرده با يخ به قدر 5 م ل شربت خشخاش سه روز صبح بخورد و بسيار مفيد است ظاهر اين است بد نباشد
استسقا
تهج اعضاست و اين بر سه قسم است اوّل لحمى است كه اسلم انواع است و مادهء ان كيلوس و كيموس فاسده و ضعف كبد و معده و طحاله باشد و چون موضع ورم را بفشارند مدّتى فرورفته بماند و قسم ديّم زقى است و اين مائيتى است كه در ما بين صفاق و شرب يا شرب و امعا جمع شود و صاحب اين مرض چون به پهلو غلطد آوازى مثل آواز جنك بشنوند و بدين سبب زقى نامند و قسم سيّم طبليست و اين رياح مجتمعه در مكان مذكوره بهم رسد و چون دست بر شكم مريض زنند آواز طبل دهد علاج در جميع اقسامها صبحها تاجريزى بنفشه نيلوفر كاوزبان خارخسك ريشه كاسنى تخم خيار تخم خربزه كرمك تخم كاسنى مكد 2 م ل ترنجبين شربت مفتح مكد هفت م ل با روغن بادام 3 م ل بنوشند و هر پنج روز يك دفعه اين دواها را باسقاط بزورات و شربت و اضافه كل سرخ 3 م ل ريوند چينى ؟ ؟ ؟ نيم ل و مغز فلوس دوازده م ل ترنجبين 8 م ل بخورند و بعضى از اطبّاى اجله اصفهان در بعضى امرجه فلوس مشربى را جايز نمىدانند بلكه بهتر ان است كه بجاى فلوس حبّ عصاره ريوند بدهند بخصوص اكر به سبب برودهء كبد يا سدّه باشد و بايد بوره ارمنى صدف آبليمو يا آنكه بوره ارمنى آب برك چقندر صندل سرخ كل ارمنى كلاب طلا نمايند و غذا قبل از صرف مسهل روز شب نخودآب و بعد از ان آب هندوانه در صور حرارت مزاج و يا خربزهء