تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 59

مساهمون:

ص٥٩
معده مىشود تفصّلات و اتسامات او مبالغه تمام نمايند نهايت اين مختصر كنجايش ان تفاصيل ندارد و بمضمون ما لا يدرك كله لا يترك كلّه دكر پاره سوء مزاجاتى را كه ضرورتى تمام داشته باشد نموده و ساير سوء مزاجات را دواله بكتب مدونه مفصله اطباء سلف نموده خاصه كتابى كه حكيم بقراط در امراض معده نوشته است و ببايد دانست كه اكثر مردم كه ضعف معده كويند غرض ايشان ضعف قوهء هاضمهء معده باشد امّا در حقيقت ضعف معده موقوفست بضعف هر قوتى از فواى اربعه كه ان جاذبه و ماسكه و دافعه باشد و كيفيات اربع كه حرارت و برودت و رطوبت و يبوست باشد چنانچه در كتب مدونه ثبت است خادم اين فواها مىباشد پس هر غذائى كه در كيفيات اربعه قريب اعتدال است جمله قوى اربعه معدهء بل كل بدن را نفع و اسلم خواهد بود و يا به عكس امّا ضعف قوه جاذبه ان است كه از فم معده و بركذارد و سنكينى كند و باشد كه اختلاجى در فم معده بهم رسد و اين ضعف اكر به سبب غلبهء صفرا باشد كه بمعده مىريزد و بفم معده مىآيد علامت ان وقوع غلثان و قى و كرب و التهاب و دوار و سدر و خفقان است و اكر سوء مزاج بارد باشد علامت او مذكور شد امّا ضعف قوهء ماسكه ان است كه مريض چنان احساس نمايد كه هركاه حركت كند آنچه خورده است قى خواهد نمود و يا آنكه غذائى كه خورده رود از معده بامعا رفته و به برار دفع شود و نيكو هضم نكردد و اين هم بان جهة خلطهاء حار باشد يا بارده علامت ضعف قوهء دافعه آن است